«Ακρασία» Γνωρίζεις το Καλό και Πράττεις το Κακό !


greek-pilosophersΗ εξήγηση του να μη μπορεί κανείς να πράξει το ηθικά καλό αν και το γνωρίζει (ακρασία) δηλαδή του ό,τι η ηθική γνώση δεν διαθέτει αυτή καθ’ εαυτή ισχύ επιβολής, απασχολεί ως κεντρικό πρόβλημα την φιλοσοφία ήδη από την αρχαιότητα. Για τον Σωκράτη, εφόσον κανείς απ’ τους ανθρώπους δεν αμαρτάνει θεληματικά, το πρόβλημα οφείλεται στην απουσία πραγματικής γνώσης (ουδείς εκών κακός). Ο Πλάτων, διαβλέποντας ότι η Σωκρατική λύση ήταν αδύνατη ως τέτοια, κατασκεύασε ένα μεταφυσικό οικοδόμημα («θεωρία των ιδεών») για να εξηγήσει την ακρασία, περιγράφοντας ταυτόχρονα και την απαιτούμενη ηθική γνώση ενός ιδιαίτερου τύπου ανθρώπων (Πολιτεία). Ο Αριστοτέλης τέλος ακολουθεί άλλη οδό εξήγησης αποδεχόμενος τον καθοριστικό ρόλο των συναισθημάτων και των ανθρωπίνων παθών στην ψυχολογία της ανθρώπινης πράξης.

Σωκράτης: Σύμφωνα με την ηθική θεωρία του Σωκράτη, η γνώση ταυτίζεται με την αρετή και αυτές μόνο οδηγούν στην ευδαιμονία. Για να οδηγηθεί όμως κάποιος σε αυτή, πρέπει να είναι ηθικός και ενάρετος και για να είναι κάποιος ενάρετος πρέπει να αποκτήσει γνώση του τι είναι αρετή. Η αρετή για τον Σωκράτη, δεν έχει να κάνει με την εφαρμογή γενικών κανόνων που μας λένε τι πρέπει να κάνουμε για να είμαστε καλοί, αλλά είναι μια συγκεκριμένη κατάσταση της ψυχής.

Η ψυχή, μας οδηγείται σε αυτή την ηθική κατάσταση όταν γνωρίζει το τι είναι αρετή. Αυτός που γνωρίζει το περιεχόμενο της αρετής, είναι ενάρετος. Αν η ψυχή μας δεν είναι σε αυτή τη κατάσταση, δεν μπορούμε να είμαστε καλοί και σε καμία περίπτωση δεν μπορούνε οι πράξεις μας να είναι καλές. Για το Σωκράτη, οι πράξεις είναι καλές όταν ο χαρακτήρας είναι καλός.

Η γνώση λοιπόν είναι αναγκαία για την καλή ηθική κατάσταση του ατόμου καθώς η γνώση αυτή τροποποιεί το χαρακτήρα μας και επιφέρει ηθικό αποτέλεσμα. Ο Σωκράτης επιπλέον κάνει λόγο για διάφορες αρετές και για την αρετή στο σύνολο της που περιλαμβάνει όλες τις άλλες. Κατ’ αυτό τον τρόπο ή έχουμε ολόκληρη την αρετή ή δεν την έχουμε καθόλου και ή είμαστε δηλαδή καλοί ή δεν ήμαστε. Κατά το Σωκράτη όλη η αρετή είναι ενιαία και συνοψίζεται στη γνώση του τι είναι τελικά καλό ή κακό.

Ο Σωκράτης διατυπώνει τις απόψεις του σχετικά με τη θεωρία της ακρασίας μέσα από το διάλογο «Πρωταγόρας». Σύμφωνα λοιπόν με τη θεωρία της ακρασίας, ο άνθρωπος αν και γνωρίζει το καλό, πράττει το κακό, γιατί παρασύρεται από τα πάθη του. Ο Σωκράτης δεν δέχεται την ηθική ακρότητα παρά μόνο την ηθική εγκράτεια, απορρίπτοντας με αυτό τον τρόπο τη θεωρία της ακρασίας. Θεωρεί λοιπόν ότι το κακό πηγάζει από την άγνοια ως γνωστικό σφάλμα κακής κρίσης δεν είναι κανείς δηλαδή από τη θέληση του κακός (ουδείς εκών κακός).

Το άτομο που παρασύρεται έχει περισσότερες από μια απόψεις για το τι είναι καλό και θεωρεί πως αυτό που επιλέγει να κάνει είναι το καλύτερο γι’ αυτό. Αμφιταλαντεύεται δηλαδή μεταξύ δύο απόψεων και οι λόγοι για αυτή την αμφιταλάντευση είναι καθαρά γνωσιολογικοί. Αν λοιπόν ο άνθρωπος είχε πραγματική γνώση ποτέ δεν θα συνέβαινε η ακρασία.

Η θεωρία του Σωκράτη δεν αφήνει κανένα περιθώριο για την ακράτεια ως αποτέλεσμα ορμών ή πάθους.Μέσα από το διάλογο Μένωνα, ο Σωκράτης υποστηρίζει ότι αρετή είναι η γνώση, με το επιχείρημα ότι πρέπει να θεωρείται κάτι καλό δηλαδή πάντοτε ωφέλιμο και ποτέ βλαβερό για να το επιδιώκουμε. Επιχειρεί να αποδείξει ότι αυτοί που επιλέγουν το κακό, το επιλέγουν από άγνοια θεωρώντας ότι είναι κάτι καλό. Το κακό βλάπτει αυτόν που το επιθυμεί, επομένως δεν μπορεί κάποιος να το επιθυμεί. Ο ίδιος ισχυρίζεται ότι, κανείς άνθρωπος με ορθή αντίληψη δεν είναι δυνατόν να πράττει αντίθετα προς ότι υπάρχει καλύτερο παρά μόνο από άγνοια.

Πλάτων: Στην Πολιτεία, ο Πλάτων κάνει λόγο για ανάλυση της εσωτερικής δομής της ψυχής και τη διακρίνει σε τρία μέρη: Το διανοητικό μέρος, όπου έλκεται από τις ευχαριστήσεις της διανοητικής απασχόλησης, οδηγεί στη γνώση και στέκεται εμπόδιο στις επιθυμίες, το θυμοειδές, όπου βρίσκει ευχαρίστηση μέσα από την προστασία της προσωπικής μας τιμής και το επιθυμητικό, όπου ευχαριστιέται μέσα από τις σωματικές ηδονές. Όμως ενώ ο Σωκράτης θεωρούσε πως το λογικό είναι πανίσχυρο, ο νέος αυτός διαχωρισμός αποδίδει σε καθένα από τα τρία μέρη της ψυχής το δικό του ανεξάρτητο διαχωρισμό. Καθένα έχει ανεξάρτητα κίνητρα και επόμενος μπορεί να αντισταθεί με επιτυχία στα υπόλοιπα δυο. Έτσι κάθε μια από τις ορέξεις περιγράφεται ως μια έφεση, προς το δικό της εντελώς καθορισμένο αντικείμενο.

Ο Πλάτωνας είναι πια πεισμένος ότι η ακρασία είναι σαφώς δυνατή, παραδέχεται ότι υπάρχει περίπτωση ό άνθρωπος να παρασυρθεί από τα πάθη υπό την επίδραση του επιθυμητικού μέρους της ψυχής και να οδηγηθεί σε άκρατη συμπεριφορά. Είναι δυνατόν να επιζητούμε μορφές ικανοποίησης οι οποίες να έρχονται σε αντίθεση με τη λογική μας. Μέσα από τη «Πολιτεία» φαίνεται λοιπόν ότι τα πάθη όταν επικρατήσουν στη ψυχή περιορίζουν τη δράση του λογιστικού και έτσι έχουμε το φαινόμενο της ακρασίας.

Αυτό έρχεται σε αντίθεση με τον ισχυρισμό του Σωκράτη, όπου η επιθυμία για κάτι ήταν απαραίτητα επιθυμία για το καλό, ενώ αν συνέβαινε το αντίθετο σήμαινε ότι τότε δεν είχαμε επίγνωση του ότι ήταν κακό. Επομένως ο άνθρωπος δεν αρκεί μόνο να γνωρίζει ποιο είναι το καλό, αλλά θα πρέπει το λογιστικό να παρέμβει και να περιορίσει τις επιθυμίες του επιθυμητικού. Για τον Πλάτωνα λοιπόν ενάρετος δεν είναι αυτός που γνωρίζει το περιεχόμενο της αρετής αλλά αυτός που δεν παρασύρθηκε από τις σαρκικές απολαύσεις του επιθυμητικού.

ηλιοβασίλεμαΗ ψυχή πριν την ενσωμάτωσή της, όταν ήταν στον κοσμο των ιδεών, γνώριζε τα πάντα, κατέχει τις έννοιες του καλού, της δικαιοσύνης και όλων των καθολικών εννοιών. Μέσω της ανάμνησης λοιπόν η ψυχή γνωρίζει το αγαθό έτσι μέσω της διαπαιδαγώγησης του ανθρώπου επανέρχεται στο λογιστικό μέρος της ψυχής, η ιδέα του αγαθού. Με αυτό το τρόπο επικρατεί το λογιστικό και αποκτά η ψυχή, ηθική διάθεση. Και για τον Πλάτωνα, η ευδαιμονία αποτελεί ανώτατο αγαθό και η οποία συνιστάται στην ανώτατη καλλιέργεια της ψυχής και στην ανώτατη ανάπτυξη της ηθικής λογικής φύσης του ανθρώπου.

Επειδή η ευδαιμονία αποκτάται μέσω της αρετής, εξαρτάται άμεσα απ’ αυτήν, καθώς ο αληθινά ευδαιμονικός άνθρωπος είναι ο αληθινά ενάρετος άνθρωπος. Ο ώριμος Πλάτων των Νόμων, δείχνει να υπερβαίνει τις αντιλήψεις του Πρωταγόρα περί απόλυτης κυριαρχίας της γνώσης και να αναγνωρίζει έστω και εν μέρει, την δυνατότητα εκδήλωσης του φαινομένου της ακρασίας καθώς κάνει αναφορά στην ακόλαστη ζωή. Πιο συγκεκριμένα, αναφέρει ότι κάθε άνθρωπος γίνεται άσωτος χωρίς να το θέλει, είτε από αμάθεια, είτε από έλλειψη εγκρατείας, είτε και από τα δυο μαζί, ενώ παρατηρούμε να υπάρχει έστω και αμυδρά η σωκρατική άποψη περί άγνοιας.

Αριστοτέλης: Η ηθική του Αριστοτέλη είναι ευδαιμονιστική καθώς υποστηρίζει ότι σκοπός της ζωής του ανθρώπου είναι η ευδαιμονία, η οποία ορίζεται ως το τέλειο ύψιστο αυτάρκες αγαθό. Και επειδή Η ευδαιμονία συνδέεται άρρηκτα με την αρετή, στόχος του Αριστοτέλη είναι να μπορέσει το άτομο να οδηγηθεί στη αρετή και συνάμα στην ευδαιμονία του.

Η αρετή προκύπτει από επίπονη άσκηση πρακτικής αλλά και διδασκαλίας. Σχετίζεται έτσι με τη πρακτική συνήθεια και τη συνεχή εθιστική επανάληψη οδηγώντας στη καλλιέργεια του χαρακτήρα. Η αρετή είναι το μέσο ανάμεσα στην υπερβολή και την έλλειψη. Η ενάρετη μεσότητα, δεν έχει να κάνει με το μέσο όρο, αλλά αποτελεί μία ηθική «ακρότητα», κάτι δύσκολο να επιτευχθεί. Η συστηματική τήρηση της μεσότητας κατακτάται με την επανάληψη, ώστε να γίνει έξη – συνήθεια και να αποτελέσει ηθική αρετή. Η αρετή με άλλα λόγια είναι μια τάση ελέγχου ορισμένων συναισθημάτων και ορθής δράσης σε ορισμένες καταστάσεις.

Για τον Αριστοτέλη η ηθική ποιότητα του πράττοντος δε φανερώνεται παρά μόνο στις πράξεις του και όχι στη πρόθεση του ή τα συναισθήματα του. Φρόνιμος δεν είναι απλώς αυτός που θα πράξει το σωστό τη δεδομένη στιγμή, αλλά αυτός που θα το πράξει καθοδηγούμενος από την αντίστοιχη προδιάθεση. Αυτή η εξάρτηση της ηθικής γνώσης (φρόνηση) από το χαρακτήρα του πράττοντος, δείχνει ότι απομακρυνόμαστε από το σωκρατικό μοντέλο, όπου η κατοχή της ηθικής γνώσης οδηγούσε στην ορθή πράξη. Τον Αριστοτέλη εν αντιθέσει με το Σωκράτη, δεν τον ενδιαφέρει να μάθει ο άνθρωπος τι είναι αρετή, αλλά το πως θα γίνει ενάρετος. Επιπλέον, ενάρετος είναι αυτός που εκτελεί πράξεις αγαθές και όχι αυτός που ξαναθυμάται την ιδέα του αγαθού μέσω της γνώσης – ανάμνησης όπως ήταν σύμφωνα με τον Πλάτωνα.

Η επιλογή της ενάρετης πράξης γίνεται με τον ορθό λόγο, με την βοήθεια του οποίου ο άνθρωπος θα προσδιορίσει το μέσο, δηλαδή η ηθική αρετή στηρίζεται στο ορθό λόγο και τη διανοητική αρετή, που λέγεται φρόνηση και αποκτιέται με τη διδασκαλία και την εμπειρία. Ο Αριστοτέλης λοιπόν βασίζει την ηθική ενάρετη πράξη πάνω στην έλλογη φύση του ανθρώπου, θεωρώντας ότι η αρετή είναι μια λογική πράξη σύμφωνη με τις επιταγές του λόγου. Η φρόνηση αποτελεί τη κορύφωση του ηθικού βίου και ταυτίζεται με τη συνειδητή ηθική απόφαση και πράξη.

Η φρόνηση προϋποθέτει την ηθική αρετή, δηλαδή δεν μπορεί να είναι κάποιος φρόνιμος εάν δεν είναι αγαθός στο επίπεδο της ηθικής αρετής. Οι ενάρετες πράξεις είναι όχι μόνο εκούσιες αλλά και σύμφωνες με την προαίρεση, συνάγεται λοιπόν ότι η αρετή και η κακιά εναπόκεινται σε εμάς τους ίδιους. Η σωκρατική ρήση «ουδείς εκών κακός» εδώ βλέπουμε να αντικρούεται από τον Αριστοτέλη. Άρα η πράξη είναι αγαθή, αν εκείνος ο οποίος πράττει είναι αγαθός και είναι αγαθός, αν διαλέγει αυτές τις πράξεις λόγω της ροπής του προς αυτές και όχι τυχαία.

Ο Αριστοτέλης διακρίνει δύο είδη αρετής: α) τις ηθικές αρετές που αποκτούνται με τη διαρκή επανάληψη και τον εθισμό συνήθειας και β) τις διανοητικές αρετές που αποκτούνται, με τη διδασκαλία, το χρόνο και την εμπειρία. Σημαντικότερα διανοητική αρετή είναι η φρόνηση, η οποία αφορά στο πως πρέπει να συμπεριφερόμαστε σε συγκεκριμένες περιστάσεις. Η φρόνηση είναι η διανοητική αρετή δίχως την οποία καμία ηθική αρετή δεν μπορεί να ασκηθεί. Η ηθική συμπεριφορά φαίνεται να μην αποτελεί την ύψιστη ενασχόληση για την ευδαιμονία, αλλά η μέγιστη δυνατή ηδονή είναι αυτή της συνεχούς εξάσκησης της θεωρίας όπου μέσω της φιλοσοφίας σκοπεύει την αναζήτηση της σοφίας.

Ο Αριστοτέλης διαφωνεί με το Σωκράτη, θεωρώντας ότι το άλογο μέρος της ψυχής είναι υπεύθυνο για τα πάθη και τις κακές επιλογές της θέλησής και έτσι, ενώ γνωρίζουμε το καλό πράττουμε το κακό λόγο ηθικής αδυναμίας. Η πράξη αυτή που τη συγκεκριμένη στιγμή δεν ακολουθεί το ορθό και λογικό αλλά επιλέγει την επιθυμία, το πάθος μπορεί να ορισθεί ως ακρασία. Ο Αριστοτέλης διακρίνει τρεις διαβαθμίσεις κακίας, την ακρασίαν, την κακία και την θηριότητα που αντιστοιχούν σε τρεις διαβαθμίσεις αρετής, στην εγκράτεια, στην αρετή και στην ηρωική και θεία αρετή.

Τα πράγματα που παρέχουν ηδονή και εγείρουν την επιθυμία, διακρίνονται σε τρία ειδή: στα πράγματα που αξίζουν καθ’ αυτά να επιλέγονται αλλά επιδέχονται υπερβολή, στα πράγματα που αξίζουν να αποφεύγονται και στα πράγματα που είναι ουδέτερα αλλά αναγκαία. Η ακρασία με την αυστηρή σημασία της λέξης, αφόρα το τρίτο είδος που αποτελεί επίσης το πεδίο της καθ’ αυτό ακολασίας. Ο άνθρωπος που επιδιώκει υπερβολικά τις ηδονές και αποφεύγει όσα προξενούν λύπη και ενέργειες με προαίρεση αντίθετα προς την προαίρεση και τη λογική αυτός, είναι ο κυριολεκτικά ακρατής. Αυτός που επιδιώκει τις υπερβολικές ηδονές ή τις υπερβολές γενικά είναι ακόλαστος όπως επίσης και αυτός που αποφεύγει τις σωματικές λύπες.

Και ο ακρατής και ο ακόλαστος έχουν σχέση με τις ίδιες ηδονές και τις ίδιες λύπες, όμως οι ακόλαστοι δρουν μέσα από επιλογή ενώ οι ακρατείς όχι. Περισσότερο ακόλαστος είναι αυτός που αν και δεν κυριαρχείται από τις επιθυμίες επιδιώκει τις υπερβολικές ηδονές και αποφεύγει τις μερικές λύπες παρά εκείνος που τα κάνει επειδή διακατέχεται από σφοδρές επιθυμίες. Όσοι επίσης επιδιώκουν αυτά που είναι από τη φύση τους καλά και αγαθά και αυτοί κατακρίνονται. Μπορεί βέβαια καθένα από αυτά να είναι από τη φύση του επιθυμητό το ίδιο, η υπερβολική όμως αγάπη γι’ αυτά είναι πράγμα κακό. Και αυτό του είδους ο άνθρωπος χαρακτηρίζεται ακρατής.

Υπάρχει επίσης η θηριώδης και νοσηματώδης ακρασία οι οποίες αποτελούν μορφές ακρασίας σε αντίθεση με την απλή ακρασία. Αυτοί που είναι απερίσκεπτοι και ζουν μόνο με τις αισθήσεις και έχουν ζωώδη διαθέσεις τους χαρακτηρίζει η θηριώδης ακράτεια ενώ όταν η επιθυμία οφείλεται σε ασθένεια έχουμε νοσηρό είδος ακράτειας. Δεν μπορούμε να χαρακτηρίσουμε ως ακρατής όσους έχουν ζωώδης έξεις, οι οποίες οφείλονται σε φυσικές αιτίες ή και όσους βρίσκονται σε μία αρρωστημένη κατάσταση από συνήθεια, παρά μόνο όταν ελέγχει τις ζωώδης έξεις του όταν τις έχει ή όταν υποκύπτει σε αυτές.

Η ακράτεια ως προς την οργή, είναι λιγότερο αξιοκατάκριτη από την ακράτεια ως προς τις επιθυμίες, καθώς και η οργή ακούει σε κάποιο βαθμό τη λογική. Η επιθυμία από την άλλη δεν ακολουθεί τη λογική. Αλλωστε είναι περισσότερο αξιοσυγχώρητο το να ακολουθούμε τις φυσικές ορμές (η οργή συμφωνεί με τη φύση του ανθρώπου), απ’ ότι τις επιθυμίες που αποβλέπουν στις υπερβολικές και όχι αναγκαίες ηδονές.

Είδος ακράτειας είναι και η απερίσκεπτη ορμή και η αδυναμία προς αντίσταση. Άλλοι άνθρωποι αν και σκέπτονται και παίρνουν μια απόφαση δεν μένουν σταθερή σε αυτή εξ’ αιτίας του πάθους, ενώ άλλοι παραιτούνται από το πάθος επειδή δεν σκέπτονται. Και οι ισχυρογνώμονες μοιάζουν με τον ακρατή εξαιτίας της ηδονής ή της λύπης, καθώς ευχαριστιόνται για τη νίκη τους αν δεν αλλάξουν γνώμη με τη πειθώ, ενώ λυπούνται αν οι γνώμες τους δεν αποκτήσουν κύρος.

Άρα: Μόλις διάβασες για την θεώρηση της ακρασίας. Ο Σωκράτης δίνει το δικό του ορισμό καθώς δεν δέχεται την ηθική ακράτεια παρά μόνο την ηθική εγκράτεια. Ο Αριστοτέλης διαφώνησε ως προς αυτό με το Σωκράτη θεωρώντας ότι το άλογο μέρος της ψυχής είναι υπεύθυνο για τα πάθη και τις κακές επιλογές της θέλησης. Ενώ ο Πλάτων αναγνωρίζει ότι το επιθυμητικό είναι αυτό το οποίο δημιουργεί στην ψυχή επιθυμία για κάτι όπου πρέπει όμως το λογιστικό μαζί με το θυμοειδές να περιορίσουνε αυτές του τις επιθυμίες και να επέλθει ισορροπία στο άτομο.

ελληνική φιλοσοφίαΑν ζεις με τις προτροπές των ελλήνων φιλοσόφων, αντιλαμβάνεσαι πόσο εύκολο είναι να μπεις στην θέση του Οδυσσέα και να φτάσεις στην Ιθάκη. Γιατί στην Οδύσσεια μόνο αυτός που είχε Θ Ε Λ Η Σ Η και Καλοπροαίρεση, κατάφερε να αγγίξει την Ευδαιμονία.

Αν αποκοπείς από την σύνδεση σου με την ΘΕΛΗΣΗ ή Πνευματική Δύναμη δημιουργούνται ψυχολογικές παρεκκλίσεις. Το καλό και το κακό η Ευδαιμονία ή η ταραχή, προσδιορίζεται σε σχέση με κάτι άλλο, πχ.  με την επιβίωση, αν πρόκειται για την ανθρώπινη ύπαρξη στο σύνολο της. Κάθε τι που ενισχύει και αυξάνει την επιβίωση ενός ανθρώπου στα πλαίσια της λογικής, είναι καλό. Κάθε τι που την εξασθενίζει – στα πλαίσια της λογικής επίσης- και την σκοτώνει, είναι κακό. Αυτό είναι Ολοφάνερο, από την υγεία του ανθρώπου, ψυχική και σωματική.

Κάθε καλή κατάσταση που σε τοποθετεί και ενδυναμώνει την σύνδεση σου με το Πνεύμα – Δύναμη ή Σκοπό αυτόματα σε τοποθετεί στην κατάσταση της Ευδαιμονίας, κάθε κακή κατάσταση σε αποκόβει και σε απομακρύνει από τον Σκοπό, άρα σε απομακρύνει και από την Ευδαιμονία.

Το είδαμε εδώ.

Το πείραμα του Μίλγκραμ… σήμερα!


Το πείραμα του Μίλγκραμ είναι ένα από τα πιο γνωστά αντιδεοντολογικά πειράματα της ψυχολογίας, ουσιαστικά μια «φάρσα» που ξεγύμνωσε την ανθρώπινη ψυχή.

Το 1961, ο είκοσι εφτάχρονος Στάνλει Μίλγκραμ, επίκουρος καθηγητής ψυχολογίας στο Γέιλ, αποφάσισε να μελετήσει την υπακοή στην εξουσία. Είχαν περάσει λίγα μόνο χρόνια από τα φρικτά εγκλήματα των Ναζί και γινόταν μια προσπάθεια κατανόησης της συμπεριφοράς των απλών στρατιωτών και αξιωματικών των SS, οι οποίοι είχαν εξολοθρεύσει εκατομμύρια αμάχων. Η ευρέως αποδεκτή εξήγηση –πριν το πείραμα του Μίλγκραμ- ήταν η αυταρχική τευτονική διαπαιδαγώγηση και η καταπιεσμένη –κυρίως σεξουαλικά- παιδική ηλικία των Γερμανών. Όμως ο Μίλγκραμ ήταν κοινωνικός ψυχολόγος και πίστευε ότι αυτού του είδους η υπακοή –που οδηγεί στο έγκλημα- δεν μπορεί να είναι αποτέλεσμα μόνο της προσωπικότητας, αλλά περισσότερο των πιεστικών συνθηκών. Και το απέδειξε κάνοντας τη «φάρσα» του.

Τα υποκείμενα του πειράματος ήταν εθελοντές, κυρίως φοιτητές, οι οποίοι καλούνταν έναντι αμοιβής να συμμετέχουν σε ένα ψυχολογικό πείραμα σχετικό με τη μνήμη.

Χώριζε τους φοιτητές σε ζεύγη και –μετά από μια εικονική κλήρωση- ο ένας έπαιρνε το ρόλο του «μαθητευομένου» και ο άλλος του «δασκάλου».

Ο έκπληκτος «μαθητευόμενος» δενόταν χειροπόδαρα σε μια ηλεκτρική καρέκλα και του περνούσαν ηλεκτρόδια σε όλο το σώμα. Έπειτα του έδιναν να μάθει δέκα ζεύγη λέξεων.

Ο «δάσκαλος», από την άλλη, καθόταν μπροστά σε μια κονσόλα ηλεκτρικής γεννήτριας. Μπροστά του δέκα κουμπιά με ενδείξεις: «15 βολτ, 30 βολτ, 50 βολτ κλπ.» Το τελευταίο κουμπί έγραφε: «450 βολτ. Προσοχή! Κίνδυνος!».

Πίσω από το «δάσκαλο» στεκόταν ο πειραματιστής, ο υπεύθυνος του πειράματος. (Και περνάμε σε ενεστώτα για να γίνουμε μέτοχοι της στιγμής.)

«Θα λέτε την πρώτη λέξη από τα ζεύγη στο μαθητευόμενο. Αν κάνει λάθος θα σηκώσετε το πρώτο μοχλό και θα υποστεί ένα ηλεκτροσόκ 15 βολτ. Σε κάθε λάθος θα σηκώνετε τον αμέσως επόμενο μοχλό», λέει ο πειραματιστής και ο «δάσκαλος» αισθάνεται ήδη καλά που δεν του έτυχε στην κλήρωση ο άλλος ρόλος.

Το πείραμα ξεκινάει. Ο «δάσκαλος» λέει τις λέξεις από το μικρόφωνο. Ο «μαθητευόμενος», ήδη τρομαγμένος, απαντάει σωστά, αλλά όχι για πολύ. Μόλις κάνει το πρώτο λάθος ο «δάσκαλος» γυρνάει να κοιτάξει τον πειραματιστή. Εκείνος του λέει να προχωρήσει στο πρώτο ηλεκτροσόκ. Ο «δάσκαλος» υπακούει. 15 βολτ δεν είναι πολλά, αλλά ο «μαθητευόμενος» έχει αλλάξει ήδη γνώμη. Παρ’ όλα αυτά απαντάει σωστά σε άλλη μια ερώτηση, αλλά στο επόμενο λάθος δέχεται 30 βολτ. «Αφήστε να φύγω», λέει ο «μαθητευόμενος» που δεν μπορεί να λυθεί. «Δε θέλω να συμμετάσχω σε αυτό το πείραμα.» Ο «δάσκαλος» κοιτάει τον πειραματιστή. Εκείνος του κάνει νόημα να συνεχίσει.

Τα βολτ αυξάνονται και τώρα πια ο πόνος είναι εμφανής στο πρόσωπο του «μαθητευόμενου», που εκλιπαρεί να τον αφήσουν ελεύθερο. Στα 200 βολτ ταρακουνιέται ολόκληρος. Ο «δάσκαλος» πριν κάθε ηλεκτροσόκ γυρνάει να κοιτάξει τον πειραματιστή. Εκείνος, με σταθερή φωνή, του λέει ότι το πείραμα πρέπει να συνεχιστεί. Ο «δάσκαλος» συνεχίζει να βασανίζει έναν άγνωστο, έναν απλό φοιτητή που κλαίει, ζητάει τη βοήθεια του Θεού και παρακαλεί να τον λυπηθούν. Δεν μπορεί πια να απαντήσει στις ερωτήσεις, αλλά ο πειραματιστής λέει στο «δάσκαλο»:

«Τη σιωπή την εκλαμβάνουμε ως αποτυχημένη απάντηση και συνεχίζουμε με την τιμωρία.»

Στα 345 βολτ ο «μαθητευόμενος» τραντάζεται ολόκληρος, ουρλιάζει και χάνει τις αισθήσεις του.

Ο «δάσκαλος», ιδρωμένος και με τα χέρια του να τρέμουν, κοιτάει τον πειραματιστή.

«Μην ανησυχείτε», λέει εκείνος, «το πείραμα είναι απολύτως ελεγχόμενο… Συνεχίστε με τον τελευταίο μοχλό.»

«Μα είναι λιπόθυμος», λέει ο «δάσκαλος».

«Δεν έχει καμιά σημασία. Το πείραμα πρέπει να ολοκληρωθεί. Συνεχίστε με τον τελευταίο μοχλό.»

Πόσοι από τους εθελοντές έφτασαν ως τον τελευταίο μοχλό;

Πριν ξεκινήσει το πείραμα του ο Μίλγκραμ είχε κάνει μια «δημοσκόπηση» ανάμεσα στους ψυχιάτρους και στους ψυχολόγους, ρωτώντας τους τι ποσοστό των εθελοντών θα έφτανε ως τον τελευταίο μοχλό.

Σχεδόν όλοι απάντησαν ότι κανείς δε θα έφτανε ως τον τελευταίο μοχλό, πέρα ίσως από κάποια άτομα με κρυπτοσαδιστικές τάσεις, καθαρά παθολογικές.

Δυστυχώς έκαναν λάθος.

Μόλις το 5% των «δασκάλων» αρνήθηκαν εξ’ αρχής να συμμετάσχουν σε ένα τέτοιο πείραμα και αποχώρησαν –συνήθως βρίζοντας τον πειραματιστή. Το υπόλοιπο 95% προχώρησε πολύ το πείραμα, πάνω από τα 150 βολτ. Και το 65%… Έφτασε μέχρι τον τελευταίο μοχλό, τα πιθανότατα θανατηφόρα 450 βολτ!

Που έγκειται η φάρσα;

Ο «μαθητευόμενος» δεν ήταν φοιτητής, αλλά ηθοποιός, που είχε προσληφθεί από το Μίλγκραμ για αυτόν ακριβώς το «ρόλο». Δεν υπήρχε ηλεκτρισμός ούτε ηλεκτροσόκ. Ο ηθοποιός υποκρινόταν. Το μοναδικό πειραματόζωο ήταν ο «δάσκαλος». Όμως τα αποτελέσματα ήταν αληθινά: Το μεγαλύτερο ποσοστό των ανθρώπων θα υπακούσει και θα βασανίσει –ίσως και θα σκοτώσει- έναν άγνωστο του, αρκεί να δέχεται εντολές από κάποιον με κύρος (στην προκειμένη περίπτωση επιστημονικό) και ταυτόχρονα να αισθάνεται ότι δεν τον βαρύνει η ευθύνη για ό,τι συμβεί –αφού εκείνος «απλά ακολουθούσε τις διαταγές». Και φυσικά οι περισσότεροι από εμάς θα σκεφτούν όταν μάθουν για αυτό το πείραμα: «Εγώ αποκλείεται να έφτανα ως τον τελευταίο μοχλό.»

Όμως δείτε τι συμβαίνει στην κοινωνία μας, κάθε μέρα.

Ο υπάλληλος της ΔΕΗ που δέχεται να κόψει το ρεύμα από έναν άνεργο ή άπορο, ξέροντας ότι έτσι τον ταπεινώνει, τον υποβάλει σε ένα διαρκές βασανιστήριο και πιθανότατα θέτει σε κίνδυνο τη ζωή του, ανήκει στο 65% του τελευταίου μοχλού. Και δεν είναι καθόλου κρυπτοσαδιστής. Απλά ακολουθάει τις εντολές που του έδωσαν.

Ο υπάλληλος του σούπερ-μάρκετ που σου δίνει το χαλασμένο ψάρι και σε διαβεβαιώνει ότι είναι φρέσκο (μιλώ εξ’ ιδίας πείρας, ως αγοραστής) δε σε μισεί, παρότι γνωρίζει ότι μπορεί να πάθεις και δηλητηρίαση. Απλώς ακολουθάει εντολές. Ο αστυνομικός ο οποίος ραντίζει με χημικά τους διαδηλωτές δεν είναι κρυπτοσαδιστής –αν και πολλοί θα διαφωνήσουν στο συγκεκριμένο παράδειγμα. Απλώς κάνει τη δουλειά του. Ο υπάλληλος της εφορίας ή της τράπεζας που υπογράφει την κατάσχεση κάποιου σπιτιού για 1.000 ευρώ χρέος, θα έφτανε ως τον τελευταίο μοχλό στο πείραμα. Γιατί υπακούει.

Ο πολιτικός που υπογράφει το μνημόνιο το οποίο οδηγεί ένα ολόκληρο έθνος στην εξαθλίωση του νεοφιλελευθερισμού θα έφτανε μέχρι τον τελευταίο μοχλό. Και αυτός υπακούει, σε εντολές πολύ πιο ισχυρές από εκείνες του πειραματιστή με την άσπρη φόρμα. Αν όμως δούμε το πείραμα του Μίλγκραμ από την ανθρωπιστική-ηθική του πλευρά (από την πλευρά του 5% που αρνήθηκε να υπακούσει) θα καταλάβουμε ότι κανένας δεν είναι άμοιρος ευθυνών. Αν σε διατάζουν να κάνεις κάτι που προκαλεί κακό στον άλλον, στο συμπολίτη σου, σε έναν μετανάστη, σε έναν άνθρωπο (ή σε ένα ζώο, αλλά αυτό περιπλέκει πολύ τα πράγματα, εφόσον συνεχίζουμε να τρώμε κρέας), πρέπει να αρνηθείς να υπακούσεις. Ακόμα κι αν χάσεις το μπόνους παραγωγικότητας, την προαγωγή, την επανεκλογή, τη δουλειά σου.

Μόνο όταν θα είμαστε έτοιμοι να αρνηθούμε να υπακούσουμε στις «μικρές» και καθημερινές εντολές βίας –με τις οποίες οι περισσότεροι ασυνείδητα συμμορφωνόμαστε, μόνο όταν θα είμαστε έτοιμοι να προβούμε σε μια γενικευμένη και μέχρι τέλους πολιτική, κοινωνική, καταναλωτική ανυπακοή, μόνο όταν μάθουμε να συμπεριφερόμαστε ως αυτεξούσιοι άνθρωποι και όχι ως ανεύθυνοι υπάλληλοι, μόνο τότε θα μπορέσουμε να γκρεμίσουμε τη λαίλαπα του νεοφιλελευθερισμού που μας θέλει υπάνθρωπους, υπάκουους και υπόδουλους.

Και μια τελευταία παρατήρηση:

Τα υποκείμενα του πειράματος του Μίλγκραμ, οι εθελοντές φοιτητές, μάθαιναν από εκείνον ποιος ήταν ο στόχος του πειράματος. Μάθαιναν ότι ο «μαθητευόμενος» ήταν ηθοποιός και ότι δεν είχε ποτέ υποστεί ηλεκτροσόκ. Ο Μίλγκραμ το έκανε αυτό για να τους ανακουφίσει, αλλά πέτυχε το ακριβώς αντίθετο. Αυτοί οι άνθρωποι, ειδικά το 65% που είχε φτάσει ως τον τελευταίο μοχλό, πέρασαν την υπόλοιπη ζωή τους κυνηγημένοι από τις Ερινύες της πράξης τους. Γιατί συνειδητοποίησαν ότι δεν ήταν τόσο αθώοι και τόσο «καλοί» όσο ήθελαν να πιστεύουν για τον εαυτό τους.

Το είδαμε εδώ: Christina Gl 

Πράξεις και υποσχέσεις στην πολιτική ζωή


Της Μαρίας Λασσιθιωτάκη, Ψυχολόγου

Πλησιάζει μια περίοδος που ως λαός θα πάρουμε την ευθύνη που μας αναλογεί στη διαμόρφωση της ροής των γεγονότων, θα αποδείξουμε αν και πόσο χειραφετημένοι είμαστε και πόσο ικανοί να επιλέξουμε όσους θα ασκήσουν την εξουσία.Όμως, επιλέγουμε αυτούς που ενεργούν ή αυτούς που υπόσχονται να ενεργήσουν;

Σ’  αυτή τη Χώρα, περισσότερα έχουν ειπωθεί ως υποσχέσεις και ελάχιστα έχουν γίνει πραγματικότητα.Το ανθρώπινο είδος έχει την ευχέρεια του λόγου, με τα λόγια εκφραζόμαστε, με αυτά εξαπατάμε και το χειρότερο: από τα λόγια πέφτουμε στην δίνη της αυταπάτης, στην ονειροπόληση.

Σαν τα μικρά κι ανήμπορα παιδιά που προσδοκούν να τα σώσει μια μεγάλη και ισχυρή γονεϊκή φιγούρα χωρίς να διακινδυνεύσουν από την ανάληψη ευθύνης, καταφεύγουμε κι εμείς στην προστασία των υποσχέσεων.

Γλιστράμε στην ελπίδα ότι αυτός ή εκείνος ο πολιτικός θα τηρήσει τα λόγια του και θα ενεργήσει σύμφωνα με αυτά. Η φύση των παιδικών προσκολλήσεών μας εξηγεί αλλά δεν δικαιολογεί τις ανεύθυνες επιλογές μας.

 Άρνηση

Είναι γνωστή η παροιμία «όσα δεν φτάνει η αλεπού τα κάνει κρεμαστάρια και ο επίσης γνωστός μύθος της αλεπούς με τα ξινά σταφύλια.

Η άρνηση ως ασυνείδητος ενδοψυχικός μηχανισμός έχει σκοπό να ανακουφίσει το άτομο από το άγχος των εσωτερικών του συγκρούσεων.  Ως κοινωνιοψυχολογικός μηχανισμός, γνωστός και ως γνωστική ασυμφωνία, οδηγεί ένα  άτομο ή μια ομάδα ατόμων να επιλέξει τον κοινωνικό εαυτό του, να τοποθετηθεί απέναντι σε μια αντιφατική για τις πεποιθήσεις του πληροφορία έτσι  ώστε να είναι σύμφωνος με το εξωτερικό περιβάλλον και τις συνθήκες που επικρατούν.

Πρόκειται για  μια… φιλότιμη  προσπάθεια να μειώσει την ασυμφωνία  ανάμεσα σ’ αυτό που αντιλαμβάνεται και σ’ αυτό που συμβαίνει στην εξωτερική πραγματικότητα.

 Έτσι είναι η πολιτική

Είναι πολιτικός τι περιμένεις;

Μονότονα, προβλέψιμα και επαναλαμβανόμενα ο «πολιτικός επικοινωνιακός λόγος» έχει αποστασιοποιηθεί από τους κανόνες της τίμιας επικοινωνίας, έχει δικό του βασίλειο και μεθοδολογία: τις αόριστες  υποσχέσεις και όχι τις πράξεις.

Η ζωή μας – όμως – αναζητά πορεία. Αυτό είναι βέβαιο. Κατασκευάζουμε χάρτες για να πορευθούμε με όση ασφάλεια μπορούμε. Και αυτοί οι χάρτες περιέχουν μοιραία κοινωνικά και πολιτικά συστήματα, ιδεολογίες, σχετικές με τον ανθρωπισμό, την δικαιοσύνη την ισότητα και όσα άλλα.

Πόσες φορές, άραγε θα χρειασθεί να νιώσουμε την έκπληξη της προδοσίας για τους λανθασμένους  χάρτες που κατασκευάσαμε, πιστεύοντας με την αφέλεια μικρού παιδιού τα λόγια των πολιτικών;

Τι θα κάνουμε ενώπιον της αναντιστοιχίας λόγων και έργων των αρχόντων μας;

Πότε θα κινητοποιήσουμε  το διανοητικό όργανο πλοήγησής μας, τον εγκέφαλό μας- τη μνήμη, την αντίληψη, την προσοχή ή τη συγκέντρωση για να δούμε ότι οι χάρτες που μας κατασκεύασαν είναι γεμάτοι απρόβλεπτα εμπόδια, να πάρουμε την ευθύνη να τους διορθώσουμε;

Θα την πάρουμε όμως ή μήπως μας γοητεύει το υπερτροφικό «εγώ» των εκπροσώπων μας;

Μήπως μας  παρέχει την ασφάλεια μιας « ιδιοσυγκρασιακής» ομοιότητας; Μήπως με λίγα λόγια μοιάζουμε με αυτούς που επιλέγουμε και προβάλλουμε στις πολιτικές επιλογές μας τον δικό μας ναρκισσισμό;

Προφανώς ο πιο ακατάλληλος πολιτικός είναι αυτός που, τα τελευταία χρόνια,  μας εξέπληξε δυσάρεστα, γκρεμίζοντας κάθε ίχνος εμπιστοσύνης στο πρόσωπό του.

 Αυτονομία -Επιλογή και ευθύνη

Είμαστε άραγε αυτόνομοι ως άτομα και ως κοινωνία απέναντι σε αυτά τα πολιτικά σχήματα ή κάτι τους «χρωστάμε»; Οι ανάγκες μας ταυτίζονται με τις δικές τους ,όταν -μάλιστα – αυτό το διάστημα έχουν επιδοθεί στην διεκδίκηση της ψήφου μας μέσω απειλών, τρόμων  και φόβων στη λογική του  στρατιωτικού ρητού, « όταν κάτι δεν έχει αποτέλεσμα, διπλασίασέ το».

Ή μήπως  αυτό μας κολακεύει; Πόσο είμαστε  ανεξάρτητοι, ως λαός και ως άτομα, από την κολακεία και την αυταπάτη ή είναι ζήτημα χρόνου να αλλάξουμε ρόλους και να γίνουμε εμείς κόλακες αυτών που μας κολάκευαν μέχρι χθες;

Ίσως  φοβόμαστε να πάρουμε το ρίσκο, προτιμούμε να διαλέξουμε οποιοδήποτε προβλέψιμο, γνωστό και επαναλαμβανόμενο πολιτικό σχήμα κι ας μας δημιούργησε ένα χάρτη ζωής με κατεύθυνση την σύγχυση και  τον αποπροσανατολισμό.

Πρωταγωνιστές και συνένοχοι;

Κατά προτίμηση ως λαός  θρηνολογούμε, μας αρέσει η κορύφωση του δράματος….

Αλλά το δράμα αυτό τον καιρό μπορεί να μην εξελιχθεί με το βασικό στοιχείο της τραγωδίας : ότι δεν είμαστε θεατές για να περιμένουμε την κάθαρση με το τέλος του έργου ,αλλά πρωταγωνιστές στο δικαίωμα και το καθήκον της ψήφου.

Δεν αρκούν πια οι « καταγγελίες» για τις αυθαίρετες, καταπιεστικές και κακοποιές δυνάμεις που μας απαγορεύουν να επιλέξουμε με ελευθερία και σύνεση τον αέρα μιας αλλαγής. Μπορεί να είναι δύσκολο, αλλά το δύσκολο δεν ταυτίζεται με το αδύνατο.

Ως «αναποφάσιστοι» προτιμούμε να περιφρονούμε τους άρχοντες την επόμενη μέρα που τους εξουσιοδοτήσαμε, ποτέ την προηγούμενη. Λαός παρορμητικός, την μια μέρα επιλέγουμε  και την άλλη είμαστε «κοψοχέρηδες».

Κατά προτίμηση δεν πειθαρχούμε ούτε στα ίδια μας τα λόγια, τις μεγάλες υποσχέσεις στον εαυτό μας  και τις εξαντλητικές κοινωνικοπολιτικές συζητήσεις. Για το κράτος δικαίου, τον ανθρωπισμό, τον πολιτισμό, τις ανισότητες, για όλα μιλάμε μέχρι εκείνη την κρίσιμη ώρα που θα πάρουμε την ευθύνη να γίνουμε πρωταγωνιστές των εξελίξεων ή μήπως συνένοχοι στις ήδη γνωστές πολιτικές πρακτικές;

Αν θέλουμε να γιατρευτούμε θα χρειασθεί να μάθουμε ότι η Ελλάδα του σήμερα είναι μια ακολουθία ατομικών και συλλογικών  επιλογών και όχι σκοτεινών δυνάμεων, ανεξιχνίαστων παρασκηνίων ή συνωμοτικών σεναρίων. Στο κάτω -κάτω βρίσκουν και τα κάνουν και κάποιοι από μας συναινούν σαν την αλεπού με τα ξινά σταφύλια.

 Ελευθερία και ανάγκη

Ο Έριχ Φρομ μίλησε για δραπέτευση από την ελευθερία. Στην προσπάθειά μας να αποφύγουμε την ευθύνη, δραπετεύουμε από την ελευθερία να επιλέξουμε έξω από τα μικρά καθημερινά μας συμφέροντα. Ελευθερία σημαίνει απλά να  μπορούμε να βγούμε  έξω από το κλουβί των μικροσυμφερόντων μας.

Τι πρόβλημα νάχουν οι εταίροι μας με την ελευθερία μας; Γιατί να προστατέψουν την επιβίωσή μας ή την διασυρμένη εθνική αξιοπρέπειά μας; Κανένα πρόβλημα δεν έχουν ούτε και να σεβαστούν όσα εμείς δεν την σεβόμαστε.

Ζητάμε να θυμηθούν την ιστορία μας,  όταν εμείς την  ξεχνάμε. Εμείς το έχουμε το πρόβλημα και εμείς πρέπει να το λύσουμε, στρέφοντας την προσοχή μας περισσότερο  στους « οικείους εχθρούς» παρά στους ξένους.

Είναι  ιστορική η  μοίρα της Ελλάδας να είναι πάντα κάτω από ξένη κηδεμονία και επομένως είναι  η Ευρωζώνη που ευθύνεται για όλα τα δεινά, όχι  εμείς οι ίδιοι και οι πολιτικές επιλογές μας;

Το είδαμε εδώ: TYPOLOGOS.COM

Ελλάδα: Παγκόσμιος Ηγέτης στην Αλλαγή / Μεταμόρφωση


Ένα μήνυμα εμπιστοσύνης στους Έλληνες από τον Άλαν Κοέν*
by BITCHES ‘n’ WITCHES

Το έθνος της Ελλάδας έχει γίνει το επίκεντρο της προσοχής του κόσμου ολόκληρου. Τα μάτια όλων είναι στραμμένα στην κυβέρνηση της Ελλάδας και σ’ εσάς τους Έλληνες, για να δουν πώς θα διαχειριστείτε τις σημαντικές προκλήσεις που αντιμετωπίζετε. Για μία ακόμα φορά, η Ελλάδα βρίσκεται στο προσκήνιο του πεπρωμένου της ανθρωπότητας,χαρτογραφώντας το μονοπάτι που οδηγεί μπροστά. Οι πράξεις σας και η συμπεριφορά σας θα ανοίξουν το δρόμο που θα ακολουθήσουν άλλα έθνη και άλλοι λαοί.
Επειδή συγκαταλέγω τους Έλληνες ανάμεσα στους πιο αγαπημένους αδελφούς και αδελφές μου, θα ήθελα να σας προσφέρω κάποιες προοπτικές που ελπίζω ότι θα σας βοηθήσουν να κινηθείτε με χάρη μέσα από αυτή την κρίση και να βγείτε θριαμβευτές. Μετά από πολλά χρόνια δουλειάς με ανθρώπους και ομάδες που στέκονταν σε κρίσιμα σταυροδρόμια, έχω γίνει ένα είδος ειδικού στη διαχείριση κρίσεων, κυρίως στην πνευματική διάσταση της ζωής.
Για να ξεκινήσετε, επαναπροσδιορίστε την κατάσταση που βρίσκεται μπροστά σας ως θετική ευκαιρία. Όπως σας έχουν πει, η κινεζική λέξη για την «κρίση» προέρχεται από δύο άλλες λέξεις: «κίνδυνος» και «ευκαιρία«. Και ναι, υπάρχει κίνδυνος, και ναι, υπάρχει ευκαιρία. Όσο μεγαλύτερος ο κίνδυνος, τόσο σπουδαιότερη η ευκαιρία. Αντί να βλέπετε την οικονομική και πολιτική κατάσταση σαν τοίχο, θεωρήστε την ως πόρτα. Όταν ανακαλύψετε την πόρτα και τη διαβείτε, τότε θα περάσετε, στην άλλη πλευρά και θα ζήσετε μια πιο πλούσια ζωή.
Το 2012 και τα αμέσως επόμενα χρόνια είναι χρόνια τεράστιας μεταμόρφωσης / αλλαγής. Πολλά από τα παλιά συστήματα της οικονομίας, της θρησκείας, της εκπαίδευσηςτων επιχειρήσεων, της πολιτικής και άλλων θεσμών, που κάποτε θεωρούνταν σταθερά, στερεά και αξιόπιστα, τώρα γκρεμίζονται. Διαλύονται επειδή έχουν γίνει δυσλειτουργικά. Δεν εξυπηρετούν το σκοπό για τον οποίο δημιουργήθηκαν αρχικά και δεν βοηθούν τους ανθρώπους που τα χρειάζονται.
Δεν μιλώ μόνο για την ελληνική οικονομία, αλλά και για την παγκόσμια, έτσι όπως έχει καταλήξει να είναι. Όταν οι άνθρωποι και οι θεσμοί είναι υγιείς και ευθυγραμμισμένοι με την ακεραιότητα, τότε αναπτύσσονται και ευημερούν. Όταν τα συστήματα δεν είναι ευθυγραμμισμένα με την υπηρεσία, η δύναμη της ζωής τα έχει εγκαταλείψει και πρέπει να καταρρεύσουν και να πεθάνουν, για το κοινό καλό.
Εάν δεν αναγνωρίσετε ότι υπάρχει ένας καλύτερος τρόπος για να ζήσετε, θα φοβάστε και θα αντιστέκεστε στα συστήματα που πεθαίνουν. Θα γαντζώνεστε σε αυτά, συνεχίζοντας την προσπάθεια να τα διορθώσετε, και θα αγωνίζεστε να τα κρατήσετε ζωντανά.
Αλλά αν ένα σύστημα δεν βρίσκεται σε αρμονία με την καλοσύνη ή την αποτελεσματικότητα, ή αν έχει χρησιμοποιηθεί με καταχρηστικό τρόπο και έτσι δεν εξυπηρετεί πλέον το μεγαλύτερο καλό της πλειονότητας, τότε το καλύτερο που θα μπορούσε να συμβεί είναι να καταρρεύσει.
Το κλειδί για να κυριαρχήσετε σε αυτή την κατάρρευση είναι να ανυψώσετε τοόραμά σας έτσι ώστε να δείτε έναν καλύτερο τρόπο που μπορεί να αντικαταστήσει αυτό το σύστημα, και στη συνέχεια να επικεντρώσετε όλη σας την προσοχή στο θετικό σημείο όπου πρόκειται να πάτε και όχι στο αρνητικό σημείο από το οποίο προέρχεστε. Μερικές φορές χρειάζεται να αηδιάσουμε εντελώς με τον τρόπο που ζούμε, ώστε να αποκτήσουμε ένα ισχυρό κίνητρο για να βρούμε έναν καλύτερο τρόπο. «Ο πόνος σπρώχνει, ενώ το όραμα έλκει«.
Αυτή τη στιγμή, απαιτούνται βαθιά πίστη και εμπιστοσύνη. Χρειάζεται να εμπιστευθείτε την ευρύτερη εικόνα της ζωής, το βαθύτερο επίπεδο της αλλαγής / μεταμόρφωσης, περισσότερο από το επιφανειακό επίπεδο του «φαίνεσθαι».
Όλοι οι μεγάλοι πνευματικοί δάσκαλοι μας παροτρύνουν να μην ξεγελιόμαστε από τα φαινόμενα, που είναι πάντα παραπλανητικά. Πίσω από τα φαινόμενα, η πραγματικότητα του πνεύματος παραμένει ακλόνητη και σταθερή. Ακόμη και αν τα φαινόμενα δείχνουν έλλειψη, το Σύμπαν έχει αφθονία. Η φύση κινείται πάντα προς τη μεγαλύτερη ευημερία.
Αν μπορέσετε, σε μια εποχή εξωτερικής αλλαγής, ακόμη και χάους, να παραμείνετε πιστοί στην εσώτερη γαλήνη και την εμπιστοσύνη, τότε θα αποκτήσετε βαθιά πνευματική γνώση. Είναι εύκολο να είμαστε χαλαροί και χαρούμενοι όταν τα πράγματα πηγαίνουν καλά. Αλλά όταν έρχονται δύσκολες εποχές, τότε είναι η στιγμή να αποδείξουμε τους νόμους του Σύμπαντος και να επιτύχουμε αληθινή πνευματική εξέλιξη.
Ως άτομα και ως μέρος της συλλογικής συνείδησης του ελληνικού έθνουςκαι ολόκληρου του κόσμου, έχετε «εγγραφεί» σε αυτή την εμπειρία. Έχουμε ένα «συμβόλαιο ψυχής«, να αντιμετωπίσουμε και να κατακτήσουμε αυτά τα ζητήματα. Σας συγχαίρω για το θάρρος σας να εισέλθετε σε ένα χώρο σκοτεινό για να τον φωτίσετε. Το φως που λάμπει στο σκοτάδι είναι πολύ πιο ισχυρό από το φως που λάμπει ανάμεσα σε άλλα φώτα. Αυτός είναι ο ρόλος σας τούτη την κρίσιμη στιγμή: μείνετε σε επαφή με το εσώτερο φως σας, ανεξάρτητα με το τι λένε ή τι κάνουν οι άλλοι. Τότε γίνεστε κυριολεκτικά το φως του κόσμου.
Και πάλι η Ελλάδα βρίσκεται στο προσκήνιο της παγκόσμιας αλλαγής. Ακριβώς όπως οδηγήσατε κάποτε τον κόσμο στη δημοκρατία, τη γλώσσα, τονπολιτισμό, την αρχιτεκτονική, την τέχνη, τη σωματική ευεξία και τονεορτασμό της ζωής, τώρα καλείστε να γίνετε ο παγκόσμιος ηγέτης στηνΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ/ΑΛΛΑΓΗ. Παίρνετε μια δύσκολη κατάσταση και τη χρησιμοποιείτε για να αναβαθμίσετε την οικονομία, την κυβέρνηση και το εμπόριο. Δείχνετε στον κόσμο ότι η πραγματική οικονομία φροντίζει όλους όσοι συμβάλλουν σε αυτήν. Λέτε στον κόσμο: «Νοιαζόμαστε για την ποιότητα της ζωής μας. Πιστεύουμε ότι υπάρχουν αρκετά για όλους. Εμείς δεν θα συμβιβαστούμε με μια διαλυμένη οικονομία. Αξίζουμε το καλύτερο και ΘΑ ΒΡΟΥΜΕ τον τρόπο να το πετύχουμε».
Και άλλα έθνη θα ακολουθήσουν την Ελλάδα στο δρόμο από την κατάρρευση στη θεαματική πρόοδο, από το «αφήνω άλλους να αποφασίζουν για τη μοίρα μου» στην αυτοδιάθεση, από το φόβο στην αγάπη. Μην περνάτε ούτε μια στιγμή επικρίνοντας ή κατηγορώντας. Αντί γι’ αυτό, εστιάστε όλη σας την προσοχή και την ενέργεια στην οικοδόμηση του κόσμου στον οποίο θέλετε να ζήσετε, έναν κόσμο πολύ πιο αληθινό και ικανοποιητικό από αυτόν που σας δόθηκε.
Οι προσευχές μου, καθώς και οι προσευχές πολλών εκατομμυρίων στην Αμερική και σε ολόκληρο τον κόσμο, είναι μαζί σας. Είμαστε εσείς. Πιστεύουμε σε εσάς και αναγνωρίζουμε ότι έχετε τη σοφία και την καρδιά να γίνετε οι αλχημιστέςτης χιλιετίας, μετατρέποντας το μόλυβδο των κοινότοπων εμπειριών στοχρυσό της πνευματικής αφύπνισης. Ακόμη και όταν η κυβέρνησή σας προσπαθεί να βρει τρόπους για να διαχειριστεί το χρυσό του κόσμου, εσείς πρέπει να επιδιώξετε να βρείτε ένα νέο τρόπο να διαχειριστείτε το χρυσό του πνεύματός σας. Η τράπεζα του πνεύματος δεν μπορεί ποτέ να εξαντληθεί ή να χρεοκοπήσει. Ακριβώς εδώ που βρίσκεστε, ΕΙΣΤΕ πάρα πολύ πλούσιοι. ΤΩΡΑ είναι η ώρα να κάνετε ανάληψη από τον εσωτερικό σας τραπεζικό λογαριασμό και να κάνετε την Ελλάδα, για άλλη μια φορά, το πλουσιότερο έθνος στη Γη.
Η αγάπη, οι προσευχές και οι ευλογίες μου είναι μαζί σας.

Άλαν Κοέν

*Ο Άλαν Κοέν είναι από τους πιο δημοφιλείς και εμψυχωτικούς ομιλητές-συγγραφείς της Αμερικής. Είναι ψυχολόγος με Μάστερ στην εκπαίδευση στις ανθρώπινες σχέσεις.  Τα βιβλία, οι κασέτες και τα μεταμορφωτικά του σεμινάρια έχουν αγγίξει τις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων που βρήκαν το θάρρος να πιστέψουν στον εαυτό τους και να ακολουθήσουν τα όνειρά τους.

ΠΗΓΗ: EN-GR Information Network