Για χάρη σου μεγάλωσα…


Wherever-two-lovers-are

Κοιτάζω τις φωτογραφίες σου κι αναρωτιέμαι αν προσπάθησες να καταλάβεις το νόημα της συνάντησής μας εκείνο τον καυτό Αύγουστο σ’ ένα δωμάτιο επαρχιακού ξενοδοχείου που μύριζε μούχλα και αρμύρα απ’ τη θάλασσα του Ιονίου. Κατάλαβα πως δεν θα σε ξαναέβλεπα όταν φόρεσες τα γυαλιά ηλίου κι έστρεψες για τελευταία φορά το πρόσωπό σου προς το μέρος μου: «Αυτό το βλέμμα που μου έριξες την ώρα που κάναμε έρωτα, δεν θα το ξεχάσω ποτέ…», μου είπες χαμηλόφωνα κι έφυγες χωρίς να περιμένεις απάντηση να συνεχίσεις τις καλοκαιρινές σου διακοπές με τον κολλητό που ήρθε από τη Δρέσδη. Πάντα μου έλεγες ότι ψάχνεις το νόημα της ζωής αλλά εγώ δεν καταλάβαινα και πολλά. Σαν αποσβολωμένη κοιτούσα τα μάτια σου, λαμπερά, πονεμένα, ερωτευμένα και ταυτόχρονα παιδικά, αθώα.

Πως δημιουργείται ένας άντρας όπως εσύ; Γιατί; Ποιες φωτιές σε σμίλεψαν, και σε πόσες ζωές; Ποιος συνωμότησε τη στιγμή της σύλληψής σου, ποια μήτρα χώρεσε αυτή τη δύναμη; Ποιος διαφεντεύει τη μάχη του φωτός με το σκοτάδι μέσα σου, το μισό σου πρόσωπο στο φως και το άλλο μισό στο έρεβος της αμαρτίας… Ένοχος κι αθώος ταυτόχρονα και πρόσεξε  δεν είναι κλισέ, εσύ μου το έμαθες. Ποιος έρωτας σου ορκίστηκε αιώνια πίστη, σε ποια ζωή κι ήρθες να με φωνάξεις κοντά σου; Τι είδες όταν με κρυφοκοίταξες για πρώτη φορά; Γιατί φοβήθηκες; Πως αλλάζει η κυτταρική δομή ενός ανθρώπου από πόθο, από έρωτα και μια ρομφαία στην καρδιά; Δεν υπάρχουν αναπάντητα ερωτήματα, το ξέρω καλά. Ξέρω ότι μια μέρα, μια μεγάλη συνωμοσία θα μου αποκαλύψει τη μαγική δύναμη που σ’ έφερε στη ζωή μου. Κάτι μέσα μου μού λέει ότι ήδη γνωρίζω, αλλά δεν θυμάμαι. Ότι όλα ήταν υπέροχα ενορχηστρωμένα και ότι μόνο ένα κομματάκι ονείρου ήταν αρκετό για να σε εκδηλώσει στη ζωή μου. Οι σοφοί λένε πρόσεξε τις σκέψεις σου γιατί γίνονται πραγματικότητα κι εγώ κάποτε σε φαντάστηκα ξέρεις… Όχι, δεν σε γνώριζα. Όχι δεν ήξερα τι γλώσσα μιλάς, θυμάσαι που σου το είπα;

fallen_angel_by_andygoth666-d4hkx1s

Κανένας δεν μένει ο ίδιος μετά από τέτοιες συναντήσεις. Εσύ μου το έμαθες αυτό. Εσύ μου είπες: «μπορεί να είσαι άγγελος. Δεν σου το έχει πει κανείς μέχρι τώρα;» Και άγγελος να μην ήμουν εσύ μου έδωσες φτερά και με δημιούργησες από την αρχή. Κανείς δε μένει ο ίδιος μετά από τέτοιες συναντήσεις. Κι εγώ άλλαξα. Προς το καλύτερο. Κάπου υπάρχει μια πρωταρχική μήτρα που έφτιαξε το είδος μου κι εμείς είχαμε ραντεβού με τη μοίρα. Εσύ φύσηξες την ζωογόνο πνοή σου στην ψυχή μου. Σου χρωστάω τα πάντα… Περίεργο; Ήθελα να σου το πω. Να ορίστε, σου το λέω. Σου χρωστάω όλα τα καλά που ήρθαν και με βρήκαν. Πέντε ολόκληρα χρόνια κατάρρευσης, σωματικής και ψυχολογικής. Πυρετός, εξανθήματα στο σώμα, οριακή συμπεριφορά, κατάθλιψη κι απομόνωση. Πλήρης αποδόμηση. Σου χρωστάω τα πάντα. Την επίπονη μετάλλαξη, τις άγρυπνες νύχτες, τα κλάματα, το τρέμουλο απ’ το κρύο κατακαλόκαιρο, τις ανείπωτες προσευχές, τα όνειρα, τους εφιάλτες. Εγώ έβλεπα τα σημάδια. Κι εσύ το ίδιο. Σου ξέφυγε κάποια στιγμή και μου το αποκάλυψες. Δεν γίνονται αυτά, σκέφτηκα. Τι παιχνίδι παίζεται εδώ; Τι είναι αυτό που πρέπει να γνωρίζω για σένα; Γιατί δεν μου μιλάς; Ήθελα να σε δω, να σου μιλήσω. Κλειστά τα κινητά. Έβλεπα όνειρα. «Πήγαινε, μου έλεγαν. Πήγαινε  σε περιμένει». Ανήκουστο! Ποιος μου μιλάει; Ποιες δυνάμεις με ακολουθούν; Ποιοι ακούν τις σκέψεις μου; Ποιος με λυπήθηκε; Έπρεπε να σε δω. Να σε κοιτάξω, να σου μιλήσω. Και ήρθα. Έτσι ξαφνικά μια μέρα εκεί που δεν με περίμενες. Πήρα το αεροπλάνο και τσουπ! Στην πόρτα σου. Τι αγκαλιά ήταν αυτή… Πως ταιριάζει το σώμα μου στο δικό σου έτσι; Έχωσες το κεφάλι σου στο λαιμό μου κι έμεινες κολλημένος εκεί θαρρείς για πάντα…«Μυρίζεις την ίδια αγαπημένη μυρωδιά», μου ψιθύρισες. Κι εσύ το ίδιο μωρό μου… Πως θα ζω τώρα χωρίς να σε μυρίζω; Χωρίς ν’ αφουγκράζομαι τη ζέστη της φωνής σου; Τι μεθύσι είναι αυτό; Πως δημιουργήθηκε; Ρωτάω πολλά το ξέρω. Έχω πονέσει πολύ όμως και δεν βρίσκω παρηγοριά. Πουθενά. Μετά από τόσα χρόνια σιωπής δεν αντέχω άλλο. Ιδέα σου είναι, μου λέγανε. Σε δουλεύει, μου έλεγε η άλλη η σκρόφα. Δεν είναι για σένα αυτός. Κάθε δήλωση και μία μαχαιριά. Κανείς όμως δε σε ξέρει όπως εγώ. Κι άλλο κλισέ νομίζεις; Όχι μωρό μου. Εγώ ερωτεύτηκα τα κύτταρα που σε γέννησαν. Είμαι εγώ κι εσύ ταυτόχρονα σε όλους τους χρόνους, σε όλα τα μήκη και πλάτη της δημιουργίας. Θυμάσαι τι μου είπες; «Εγώ, μου είπες, ακούω το αίμα που τρέχει μέσα στις φλέβες σου κι ας είσαι χίλια μίλια μακριά».

Θα συνεχίσω να σου μιλάω έτσι μέχρι να ησυχάσω την ψυχή μου, μέχρι να τη νανουρίσω να γιατρέψω τις πληγές της. Εσύ διάλεξες τον δρόμο σου κι εγώ τον δικό μου. «Δεν μπορώ να είμαι μαζί σου, μου είπες, γιατί αν θελήσεις ποτέ να φύγεις από εμένα, δεν θα το αντέξω. Θα πεθάνω, μ’ ακούς; Αν μ’ αφήσεις δεν θα το αντέξω. Πρέπει να καταλάβεις ότι είμαι πολύ εύθραυστος κι ας μη μου φαίνεται, πρέπει να το καταλάβεις!». Και λύγιζες, κι έκλεινες το πρόσωπό σου στα χέρια σου με οδύνη.

Δεν θα σ’ αφήσω, σ’ αγαπάω..

Ένας χρόνος και μισός πέρασε από τότε λοιπόν και πήγες αλλού. Και πήγα κι εγώ αλλού. Γιατί κουράστηκε η καρδιά μου. Και το σώμα μου. Και το μυαλό μου. Δεν μπορώ όμως να σε ξεπεράσω. Αλήτη, δεν σ’ έχω ξεπεράσει μ’ ακούς; Όταν σε κοιτάζω δεν υπάρχει τίποτε άλλο, μ’ ακούς; Πεθαίνω γιατί δεν έχω ξανακοιτάξει άλλα μάτια έτσι, γιατί δεν θα ξανακοιτάξω ποτέ άλλα μάτια έτσι, ποτέ όσο ζω. Πεθαίνω γιατί θυμάμαι τα πάντα, τα πάντα μ’ ακούς; Γιατί το βλέμμα σου στα μάτια μου ήταν η σταύρωση και η συγχώρεση μου. Γιατί ο δεσμός μας με ξεπερνάει, γιατί δεν εξηγείται από ανθρώπους λογικούς αυτή η ένωση. Γιατί μου έκλεψες ένα κομμάτι απ’ την ψυχή μου. Γιατί σε γέννησαν οι Θεοί και σαν εσένα δεν γεννήθηκε άλλος για μένα. Γιατί εσύ με γέννησες. Γιατί εσύ είσαι ο πατέρας κι η μητέρα μου. Γιατί για χάρη σου μεγάλωσα…

Ruth

Επιλέξτε τον σωστό ερωτικό σύντροφο, από τον Ματθαίο Γιωσαφάτ


spiritual love 4Πόσοι δεν έχουμε πει την περίφημη φράση «μα γιατί τραβάω όλους τους προβληματικούς;». Μάθετε λοιπόν τις βαθύτερες αιτίες των ερωτικών σας επιλογών.
Συνήθως οι λόγοι που επικαλούμαστε για να εξηγήσουμε γιατί ερωτευτήκαμε ή και παντρευτήκαμε τον άνθρωπο που είναι δίπλα μας είναι προφανείς και κατανοητοί από το κοινωνικό πλαίσιο: ο χαρακτήρας, η μόρφωση, η εξωτερική εμφάνιση, η σεξουαλική επαφή, λόγοι οικονομικοί ή και κοινωνικοί.

Οι βαθύτεροι όμως λόγοι είναι καλά κρυμμένοι μέσα μας «Η επιλογή συντρόφου την οποία εμείς οι ψυχαναλυτές ονομάζουμε ανακλητική είναι η ωριμότερη, αυτή που οδηγεί στο μικρό ποσοστό του 10 με 20% που είναι οι ευτυχισμένοι γάμοι», εξηγεί ο ψυχίατρος-ψυχαναλυτής κ. Ματθαίος Γιωσαφάτ, ειδικός σε θέματα γάμου και οικογενειακής θεραπείας. «Τι σημαίνει αυτό; Όταν έχουμε μια καλή μαμά και περάσουμε καλά, μαθαίνουμε να συγχωρούμε και τα ελαττώματά της, όπως ένας ώριμος άνθρωπος. Αποδεχόμαστε λοιπόν και τα ελαττώματα του συντρόφου μας και φτιάχνουμε μια καλή σχέση. Αυτό σημαίνει ότι έχουμε περάσει ομαλά και το οιδιπόδειο, δεν έχουμε μεγάλο άγχος αποχωρισμού, προδοσίας. Αποδεχόμαστε, π.χ., ότι η μαμά έκανε κι άλλο παιδί. Ή ξέρω ως παιδί ότι μ’ αγαπάει, αλλά ανακάλυψα ότι αγαπά και τον μπαμπά, αλλά κι εγώ αγαπάω τον μπαμπά, άρα όλοι αγαπιόμαστε! Οπότε θα κάνω κι εγώ το ίδιο όταν μεγαλώσω με το σύντροφό μου». Οι λόγοι λοιπόν της επιλογής του ερωτικού συντρόφου βασίζονται στη σχέση με τη μητέρα και τον πατέρα, τη δική τους σχέση και τη σχέση μας μαζί τους.

Αναζητώντας τη ρίζα του προβλήματος

«Οι περισσότεροι μεγαλώνουμε με μαμάδες που δεν είναι επαρκείς, με μαμάδες που δεν έχουν μάθει να προσφέρουν αγάπη, να καταλαβαίνουν τις ανάγκες του μωρού», μας λέει ο κ. Γιωσαφάτ. «Και το μωρό επικοινωνεί με μη λεκτική συμπεριφορά για να ζητήσει αυτά που του λείπουν, κλαίει, αρρωσταίνει, γρατσουνάει, κλοτσάει κ.λπ. Στα ζευγάρια είναι πολύ έντονη αυτή η μεταβίβαση της πρώτης σχέσης, των πρώτων μη λεκτικών φόβων και συναισθημάτων. Γι’ αυτό και τα ζευγάρια μαλώνουν, ιδιαίτερα αν ο πρώτος χρόνος δεν ήταν καλός, αν ήταν στερημένος από ζεστασιά, χάδια, αγκαλιές. Ξέρετε ότι υπάρχουν άνθρωποι που δεν μπορούν να χαϊδέψουν τρυφερά ο ένας τον άλλο;». Η επιλογή λοιπόν σε αυτές τις περιπτώσεις κουβαλά πάρα πολλά πράγματα που δεν έχουν λυθεί μέσα μας.

Στόχος η επιθυμητή μητέρα

«Τα προβλήματα της πρώτης μας σχέσης με τη μητέρα δημιουργούν και τους προβληματικούς έρωτες», υπογραμμίζει ο κ. Γιωσαφάτ. «Περιμένεις τότε όχι μόνο να βρεις μια κανονική γυναίκα, έναν κανονικό άντρα, αλλά ένα σύντροφο που θα την αντικαταστήσει σε καλύτερη έκδοση, θέλεις την επιθυμητή μητέρα. Αυτό δημιουργεί τον έρωτα, τον πιο παθιασμένο. Όχι όμως τον πραγματικό έρωτα. Γιατί σε αυτή την περίπτωση ψάχνουμε ένα ιδανικό που θα μας αγαπήσει, θα μας εκτιμήσει γι αυτό που είμαστε, όπως έπρεπε να το κάνει η μαμά. Κι όσο πιο πολύ περιμένει κανείς την επιθυμητή μητέρα, τόσο πιο πολύ την εξιδανικεύει. Είναι μια ναρκισσιστική ανάγκη. Όταν ακούσετε: Μια μόνο γυναίκα με έχει καταλάβει, εσύ, οι άλλες ήταν όλες… να καταλάβετε ότι πρέπει να απομακρυνθείτε γρήγορα απ αυτόν τον άνθρωπο! Σας βάζει στοιχεία που πιθανώς δεν έχετε!».

spiritual love 1Διαλέγουμε αυτόν που μας μοιάζει

Έχετε σκεφτεί γιατί παραπονιόμαστε ότι τραβάμε μόνο προβληματικές περιπτώσεις στην ερωτική μας ζωή; Μήπως δεν φταίνε μόνο οι άλλοι; «Γιατί δεν τράβηξες κανέναν άλλο; θα ρωτούσα εγώ», λέει ο κ. Γιωσαφάτ. «Πρέπει να καταλάβουμε ότι δεν μπορούμε να ταιριάξουμε με κάποιον ωριμότερο ψυχικά από εμάς. Δεν θα συντονιστούμε. Και δεν έχει να κάνει ούτε με την ευφυΐα ούτε με την ικανότητά μας σε άλλους τομείς όπως το εργασιακό. Εκεί μπορεί να διαπρέπουμε. Άλλο όμως είναι η συναισθηματική ωριμότητα».

Ο πραγματικός έρωτας

«Ο έρωτας κρατάει το πολύ ένα χρόνο», τονίζει ο κ. Γιωσαφάτ. «Ο ανακλητικός έρωτας, ο πρώτος για τον οποίο μιλήσαμε, που δεν είναι τόσο έντονος αρχικά, ωριμάζει σιγά σιγά. Αρχίζει ο ένας να ερωτεύεται τον άλλο με το χρόνο που του αφιερώνει και τον γνωρίζει. Αυτόν λέω εγώ πραγματικό έρωτα. Αντιλαμβάνομαι ότι ο άλλος είναι κάτι εξαιρετικό για μένα, γιατί με έπεισε και τον έπεισα γι αυτό».

Τα στάδια της ψυχικής ανάπτυξης

«Για να έχεις μια καλή σχέση πρέπει να περάσεις τις ανάγκες του πρώτου έτους, τη μεγάλη εξάρτηση. Δεν πήρα πολλά από τη μάνα μου στον πρώτο χρόνο; Τότε ψάχνω μια γυναίκα – μαμά. Δεν δίνω και τόση σημασία στο σεξουαλικό. Κι αυτή η σχέση δεν πάει καλά γιατί διαλέγεις παρόμοιο τύπο συντρόφου. Στην αρχή φαίνεται ότι ο ένας θα φροντίσει τον άλλο και μετά και οι δυο περιμένουν τον άλλο να τους φροντίσει», εξηγεί ο κ. Γιωσαφάτ. «Στο δεύτερο έτος, το πρωκτικό στάδιο, το παιδί μαθαίνει με τη μάνα την αυτονομία, είναι η περίοδος της εναντίωσης. Αν δεν πάει καλά, αργότερα στη σχέση ο ένας θα προσπαθεί να επιβληθεί στον άλλο! Το τρίτο στάδιο είναι το φαλλικό, όπου το σεξ πηγαίνει στα γεννητικά όργανα. Αν πάει κάτι στραβά, διαλέγεις μια γυναίκα που σου αρέσει σεξουαλικά, αλλά αυτό εξαντλείται γρήγορα. Κι από εκεί και πέρα έχεις άλλες ανάγκες που δεν σου τις καλύπτει. Ο τέταρτος χρόνος που πάλι δεν πάει καλά είναι ο οιδιποδειακός, στάδιο που στην ανάπτυξη αντιστοιχεί γύρω στα 5 χρόνια του παιδιού. Εκεί υπάρχει πρόβλημα γιατί δεν θέλεις πολύ ερωτικά το σύντροφό σου. Αν καταφέρεις και πάρεις κάποιον που σου θυμίζει τη μαμά (ή τον μπαμπά), έχεις προβλήματα σεξουαλικά: στύσης, πρόωρης εκσπερμάτισης κ.λπ.».

spiritual love 3Ζήτημα ισορροπίας

«Μια καλή σχέση προϋποθέτει ότι έχουμε περάσει σχετικά ομαλά αυτά τα στάδια: θέλεις να έχεις ένα μίνιμουμ εξάρτησης, να έχεις αυτονομία, αλλά δεν σου αρέσει να πατάς τον άλλο στο λαιμό. Θέλεις να κάνεις σεξ και να σου αρέσει, δεν ικανοποιείσαι όμως μόνο με αυτό. Τότε η σχέση εξελίσσεται σε αγάπη, σε έρωτα και μπορεί να κρατήσει. Δεν περιμένεις τόσο πολλά από τον άλλο, ενώνεις δυο ζωές, οι οποίες όμως δεν γίνονται ποτέ μια», τονίζει ο κ. Γιωσαφάτ.

Και τώρα τι κάνουμε;

«Μπορεί να ακούγονται λίγο απαισιόδοξα όλα αυτά, αλλά είναι η πραγματικότητα», παρατηρεί ο κ. Γιωσαφάτ. «Το πρώτο πράγμα που λέω είναι να βρεις μια καλή μαμά, με την ψυχοθεραπεία, ατομικά ή σε ομάδες, που βοηθούν πάρα πολύ τους ανθρώπους. Λέω επίσης κι έχω παρεξηγηθεί γι αυτό να μπορούν οι γυναίκες να είναι κοντά στο παιδί τους τον πρώτο χρόνο της ζωής του. Προτείνω συχνά και κάτι που ακόμα μοιάζει ουτοπικό: να γίνονται μαθήματα ζωής από το δημοτικό στα σχολεία, υπό μορφή ομάδας με εκπαιδευμένους δασκάλους. Το άλλο βήμα είναι ο διάλογος, που είναι δύσκολο βέβαια. Πάντα είχαν οι άνθρωποι προβλήματα και πάντα έβρισκαν τρόπους να τα αντιμετωπίσουν. Πρέπει να είμαστε και λιγάκι αισιόδοξοι». ΄

Άλλο έρωτας, άλλο αγάπη

«Δυο άνθρωποι είναι καθρέφτης ο ένας για τον άλλο. Οι ερωτευμένοι κοιτάζονται και θαυμάζονται αυτό δεν είναι αγάπη! Είναι ένα πολύ ευχάριστο αίσθημα, που οδηγεί σχεδόν πάντα σε φασαρίες. Γιατί την επόμενη μέρα που θα τον/τη δείτε θα έχετε ήδη μια μικρή απογοήτευση. Στην πρώτη επαφή δεν ξέρουμε τίποτα για τον άλλο, όσο προχωρά η επαφή όμως αρχίζει η απο-εξιδανίκευση». Εκεί εμφανίζεται η εσωτερική παλινδρόμηση, που δηλώνει την τάση του ανθρώπου να υπαναχωρήσει φοβισμένος και να κλείσει τις πόρτες επικοινωνίας για τη νέα σχέση.

Το είδαμε εδώ

Ένα σημείο, κάπου στον ορίζοντα…


Image

Ένα σημείο, κάπου στον ορίζοντα.

Ήταν, είναι, και θα παραμείνει άφταστο. Αυτό είναι ο ορίζοντας. Μια γραμμή κάπου μακριά. Μια γραμμή, που βασική της ιδιότητα είναι το να παραμένει όνειρο. Όσο κι αν προσπαθήσουμε να την πλησιάσουμε, εκείνη πάντα θα έχει τον τρόπο να ξεγλιστρά από κάθε απλωμένη παλάμη, που περιμένει υπομονετικά στην άκρη μιας παραλίας, για να αγγίξει αυτή τη γραμμή. Αυτό είναι η γραμμή του ορίζοντα. Χιλιάδες απρόσιτα σημεία, που δεν μπορεί κανείς να αγγίξει.

Έτσι είναι και οι περισσότεροι στόχοι που θέτουμε ως άνθρωποι. Γραμμές, που μοιάζουν με εκείνη του ορίζοντα. Γραμμές, που πολλές φορές παραμένουν τόσο αληθινές, όσο ένα βραδινό όνειρο, που χάνεται μόλις εμφανιστεί η πρώτη δέσμη φωτός στον ουρανό. Αυτό είναι οι περισσότεροι στόχοι. Γραμμές που προσπαθούμε να φτάσουμε, και εκείνες κρατούν επιφυλακτικά τις αποστάσεις, για να υπερασπιστούν την απρόσιτη φύση της υπόστασής τους.

Αν όμως δεν μπορούμε να αγγίξουμε τους στόχους μας, τότε γιατί τους κυνηγάμε ακατάπαυστα; Γιατί εμμένουμε στις προσπάθειές μας, να αγγίξουμε σημεία που δεν μπορούμε να φτάσουμε;

Είναι επειδή το ανέφικτο το ονομάζουμε όνειρο. Και αυτή είναι η φύση μας. Είναι απλά η φύση μας να ονειρευόμαστε. Η φύση μας, που διαμορφώθηκε μέσα από τη δύναμη της συνήθειας. Είναι απλά η συνήθεια, που μονίμως οδηγεί τον καθένα μας ξεχωριστά, στους δρόμους που δεν έχει ακόμα ταξιδέψει, με σκοπό να αφήσει πίσω της κάτι καλύτερο από αυτό που βρήκε. Είναι η δύναμη της συνήθειας που έχει εθίσει τον άνθρωπο στη διαρκή αναζήτηση νέων στόχων. Η δύναμη της συνήθειας, σύμφωνα με την οποία κανένας δεν μπορεί να αντέξει χωρίς να προσπαθεί για κάτι, αλλά ψάχνει διαρκώς για αυτό το «κάτι». Ένα «κάτι» αρκετό για να μονοπωλεί το ενδιαφέρον του. Νέοι στόχοι και όνειρα, μαγικά και απρόσιτα, που περιμένουν στη σειρά για να πραγματοποιηθούν. Στόχοι και όνειρα, που πιθανότατα γίνονται ένα με τη γραμμή του ορίζοντα, και χάνονται μέσα στο άπειρο της εικόνας που τα μάτια μπορούν να αντιληφθούν… Φταίει η συνήθεια που μονίμως προσπαθείς να αγγίξεις το όνειρο, και όχι εσύ.

Δεν φταις εσύ. Φταίει η συνήθεια. Εσύ, φταις μονάχα που συνήθισες να τοποθετείς όσα δεν μπορείς να φτάσεις δίπλα στον ορίζοντα. Είναι πιο εύκολο να κρύβεται ο φόβος σου για όσα μπορούν να σε αγγίξουν πίσω από τη γραμμή του ορίζοντα, που έτσι κι αλλιώς, ποτέ δεν θα φτάσεις. Είναι πιο εύκολο να ρίχνεις τις ευθύνες για τις δικές σου αδυναμίες στη γραμμή… Φταίει εκείνη. Φταίει η γραμμή που δεν μπορείς να την αγγίξεις, και όχι ο δικός σου φόβος, μήπως και αλλοιωθούν τα αποτυπώματά σου από αυτό που θες να αγγίξεις…

Αλλά, για αυτό δεν υπάρχουν τα όνειρα κι οι στόχοι; Για να έχουμε κάτι να κυνηγάμε ασταμάτητα. Για να προσπαθούμε κάθε μέρα να πετύχουμε όσα δεν πετύχαμε την προηγούμενη… Για να ξυπνάμε κάθε μέρα και να απλώνουμε υπομονετικά την παλάμη μας στην άκρη της παραλίας, και να περιμένουμε καρτερικά να συναντήσουμε τον ορίζοντα…

… Δεν ήξερα, και κατηγορούσα πάντα τη γραμμή. Όταν έμαθα, άρχισα να φορτώνω με ευθύνες το «εγώ» μου. Εγώ δεν μπορώ να φτάσω τον ορίζοντα. Αυτός υπάρχει. Υπάρχει και είναι εκεί, και περιμένει. Περιμένει κάποιος να απλώσει το χέρι του και να τον αγγίξει. Εγώ δεν μπορώ να αγγίξω τον ορίζοντα. Εγώ τον φοβάμαι. Και αυτόν, αλλά και αυτό που θα γίνει το «εγώ» μου αν έρθει σε επαφή μαζί του…

Δεν είναι ο ορίζοντας μια γραμμή που δεν μπορώ να φτάσω. Εγώ είμαι η γραμμή που αντιστέκεται στο χάρακα, και αρνείται πεισματικά να περάσει απ’ όλα εκείνα τα σημεία του ορίζοντα που βλέπω, αλλά αδυνατώ να πλησιάσω… Εγώ φταίω για τα σημεία που δεν μπορώ να φτάσω… κανένας άλλος. Εγώ…

Για αυτό, τώρα που ξέρω, κάθε φορά στην παραλία, ακουμπάω το βλέμμα μου πάνω στη γραμμή του ορίζοντα και απλά περιμένω να συναντηθούν οι πορείες μας. Δεν με νοιάζει αν θα αγγίξω ή όχι τον ορίζοντα. Μου φτάνει που ξέρω ότι το προσπαθώ. Μου φτάνει που ξέρω ότι ακόμα και στο όνειρο, προσπαθώ να δώσω ουσία. Είναι υπεραρκετό να ξέρω, ότι ένα σημείο, κάπου στον ορίζοντα, περιμένει από εμένα να το αγγίξω. Και εγώ μπορώ. Αρκεί να θέλω. Μπορώ. Αρκεί να μη φοβάμαι. Σίγουρα μπορώ. Φτάνει να το πάρω απόφαση να αλλοιώσω τα αποτυπώματά μου, αγγίζοντας τα σημεία που μπορούν να μ’ αλλάξουν…

Α.Γ

* Η φωτογραφία, είναι στην Πρέβεζα, στο Μονολίθι! Από τις πολύ αγαπημένες μου φωτογραφίες και νομίζω, ότι η «γραμμή» φαίνεται 🙂

Το είδαμε εδώ: Τρίχες Κατσαρές!Για να μην ξεχνάμε να σκεφτόμαστε και να προβληματιζόμαστε!

Έρωτας: μια ευκαιρία…να μιλήσουμε για τον εαυτό μας


images3_158Όσο και να είναι πολυσυζητημένο το θέμα των σχέσεων και του έρωτα ειδικότερα, φαίνεται πως πάντα θα υπάρχουν πτυχές και οπτικές, ικανές να ρίξουν κι άλλο φως σ΄αυτό το κυρίαρχο της ζωής μας μυστήριο. Είναι απίστευτο πόσο οι ερωτευμένοι μιλούν για το αγαπημένο πρόσωπο, ενώ ξέρουν ότι οι απόψεις των άλλων θα ακυρώσουν τη μαγεία του , το φωτοστέφανο συγκίνησης μπορεί να γίνει εύκολα αγκαθωτό και σκοτεινό.

Σύμφωνα με πολλούς ερευνητές της ανθρώπινης συμπεριφοράς, ο έρωτας, και ειδικά στον δυτικό πολιτισμό, είναι ο πιο δημοφιλής τρόπος για ψυχανάλυση και ψυχοθεραπεία, η πιο επιτυχημένη προσπάθεια για να αναθεωρήσουμε ένα κόσμο γεμάτο παρεξηγήσεις, αντιλήψεις και στερεότυπα. Όσα παραδείγματα κι αν έχουμε από τις εμπειρίες μας σε άλλους τομείς , η ερωτική σχέση αποτελεί ένα κρίσιμο και προκλητικό πεδίο για να εμφανισθούν οι μεγάλες αντιθέσεις στις έννοιες της ζωής, αυτές που μας αγχώνουν και μας ταλαιπωρούν. Στον έρωτα π.χ η δειλία μπορεί να πάρει άλλες διαστάσεις , να δημιουργήσει πολύ προσωπικές ερμηνείες κι εκεί που νομίζαμε ότι ξέρουμε μια χαρά τι είναι δειλία, ξαφνικά μια τέτοια συμπεριφορά την ερμηνεύουμε ως πράξη μετριοπάθειας, σωφροσύνης και αυτοσυγκράτησης. Η, πάλι υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να επαναπροσδιορίσουμε την έννοια του θάρρους και μια θαρραλέα πράξη να την χαρακτηρίσουμε ως υπερβολική, μη ρεαλιστική και εντελώς εγωιστική.

Κρίσιμο λοιπόν το ερωτικό πεδίο για να συνειδητοποιήσουμε την δική μας οργάνωση προσωπικότητας, για το τι σημαίνει για μας :

Ενεργητικότητα και τι παθητικότητα.

Πολύ συχνά ακούμε μια εντελώς διαφορετική προσέγγιση από αυτήν που είναι σε γενικές γραμμές καθιερωμένη. Η ενεργητικότητα μπορεί να χαρακτηρισθεί ως επιθετικότητα και η παθητικότητα ως « καλός χαρακτήρας». Φυσικά αυτό δεν είναι ούτε λάθος, ούτε σωστό. Απλά είναι αυτό που μας χρειάζεται.

Ομορφιά- ασχήμια

Ο λαϊκός τροβαδούρος περιγράφει: “Αν είχατε τα μάτια τα δικά μου, θα βλέπατε γιατί την αγαπώ”.

Δύναμη- αδυναμία

Κινητήρια δύναμη ο έρωτας, που εκπορεύεται από τις δικές μας ανάγκες και όχι τις δυνατότητες του προσώπου που επιλέξαμε. Αυτό το συμπέρασμα δείχνει η αμφιθυμία που τον χαρακτηρίζει αλλά και το γεγονός ότι στους περισσότερους έρωτες το συναίσθημα είναι εφήμερο, ασταθές. Πάντως, ο έρωτας δεν έχει απεριόριστη δύναμη. Αντίθετα αιχμαλωτίζεται εύκολα από τον φόβο της αλλαγής και των ανατροπών που μερικές φορές τον ακολουθούν για να διατηρηθεί αλλά και το μοίρασμα που απαιτεί « να βγουν όλα στη φόρα», να εκτεθούμε στα μάτια του άλλου για το πώς τρώμε, πώς κοιμόμαστε.

Εύθραυστος λοιπόν ο έρωτας, ευάλωτος στη δημοσιοποίηση.

Ενώ ο ερωτευμένος επιθυμεί την ψευδαίσθηση κάνοντας ατέλειωτα παιχνίδια και λέγοντας επιλεγμένα λόγια και νοήματα για να εκφρασθεί , όμως κακά τα ψέματα, για να διατηρηθεί χρειάζεται:

1. Να νιώθεις σημαντικός, μοναδικός, « δεσμευμένος»
2. Να παίρνεις ενέργεια, δύναμη, να νιώθεις ότι δεν είναι αντικαταστάσιμος. Διαφορετικά είναι ένας λογιστικός απολογισμός.
3. Να παίρνεις και να δίνεις χρόνο στον άλλο. Οι ρυθμοί μας είναι διαφορετικοί. Η βιασύνη είναι μια επικίνδυνη δοκιμασία, δεν δείχνει σταθερότητα και εύκολα μπορεί να οδηγήσει στο καταφύγιο της μοναξιάς. Οι γρήγοροι δεσμοί είναι το πιο συνηθισμένο αποτέλεσμα των φαντασιώσεων, ένα δέσιμο με βάση τους ρόλους κλισέ, όπως είναι αυτός των παραμυθιών, της Σταχτοπούτας ή της αναζήτησης του άνδρα- δυνατού. Πρέπει να ερωτευθούμε ειλικρινά για να ξεφύγουμε από τους μύθους.
4. Η οικειότητα σε συναισθηματικό, πνευματικό, ερωτικό επίπεδο να είναι πλήρης.
5. Να ξεπερνιόνται οι κρίσεις και οι δοκιμασίες « μέσα στη σχέση».
6. Αμοιβαία εκτίμηση και θαυμασμός
7. Εμπιστοσύνη . Η καχυποψία οδηγεί σε ματαιώσεις και τους δυο
8. Να έχουν ένα εξιδανικευμένο πάθος και να ταιριάζουν σ΄αυτό. Παράδειγμα δεν μπορεί να είναι ο ένας ζωόφιλος και ο άλλος να μισεί τα κατοικίδια.

Αν είμαι μισός…τότε δεν είμαι ολόκληρος!
«Άραγε θα συναντήσω το άλλο μου μισό;». Ουσιαστικά, η συνάντηση ενός άνδρα και μιας γυναίκας έχει πάντα, έστω και μη συνειδητά, αυτή την αρχαϊκή επιθυμία: Να βρω το άλλο μου μισό, αυτόν ή αυτήν που θα με γεμίσει ενέργεια, διάθεση και όρεξη να προχωρήσουμε τις ζωές μας μαζί. Κι όταν αυτό συμβαίνει, νιώθουμε ανίκητοι, πανίσχυροι, έτοιμοι να κατακτήσουμε το κάθε τι στη ζωή. Το άλλο μας μισό γίνεται το εφαλτήριο αλλαγών, που κάτω από συνηθισμένες συνθήκες δεν θα τις είχαμε καν διανοηθεί. Απλά θέλουμε να χωρέσει αυτός ή αυτή στη ζωή μας.Χωρίς αυτή την έντονη κι αμετακίνητη επιθυμία, κάθε άλλη συνάντηση με διαφορετικά κίνητρα- οικονομικά ή κοινωνικά για παράδειγμα- δεν μπορεί να απογειώσει το ζευγάρι.

Σχέση
Δυο άνθρωποι αυτόνομοι, ικανοί να ζήσουν και μόνοι τους, συναντώνται για να βρουν αμοιβαία ικανοποίηση και να προάγουν, μέσα από την ευχαρίστηση, τον εαυτό τους.

Το ζευγάρι: Αρσενικό και θηλυκό και όχι μόνον. Δυο διαφορετικές βιολογικές εκφορές με αστείρευτες δυνάμεις, ικανές που νοηματοδοτούν την ύπαρξη, να δημιουργούν κίνητρα για πρόοδο και ευτυχία. Μοίρασμα, κοινές αξίες, κοινές ιδέες, έντονα συναισθήματα, χωρίς υλικά ανταλλάγματα.

Τότε, αναρωτιόμαστε, γιατί χαλάνε οι σχέσεις, που ξεκίνησαν με τόση βεβαιότητα με τόση ένταση και δύναμη;

Η διατήρηση της σχέσης και η διάρκειά της θα χρειαστεί την φροντίδα μας: Πόσο παρατηρητικοί είμαστε στην δυσφορία του συντρόφου αλλά και την δική μας, πόσο διαθέσιμοι να το συζητήσουμε, με κάθε καλή πρόθεση, πόσο παραμερίζουμε τον εγωισμό και τον ανταγωνισμό ανάμεσά μας, δηλαδή την ανασφάλεια. Μεγάλη πρόκληση, δύσκολο έργο, απαιτεί πολύ κόπο, στα δύσβατα μονοπάτια της ψυχής.

Μερικές λανθασμένες αντιλήψεις για τις σχέσεις
· Αν δημιουργείτε γύρω σας μια αινιγματική ατμόσφαιρα, είστε επιφυλακτικοί και κρατάτε το στόμα σας κλειστό, δίνοντας ελάχιστες ή επιλεγμένες πληροφορίες για σας ή τη ζωή σας σε ανθρώπους που χαρακτηρίζετε δικούς σας:

Ίσως πιστεύετε ότι αυτό είναι δείγμα ευφυίας ή εγκράτειας, υπεροχής ή δύναμης. Ισως ναι, ίσως και όχι. Ένα πράγμα είναι βέβαιο: ότι η αληθινή αγάπη ζει με την εμπιστοσύνη και ότι οι σχέσεις σημαίνει « μοιράζομαι», δηλαδή εμπιστεύομαι, διακινδυνεύω και επενδύω στο καλό κομμάτι κάποιου.

* Αν η « πυγμή» σας στην οικογένεια εκφράζεται με ποινές και τιμωρίες, αν δεν λέτε ποτέ ένα συγγνώμη:

Ίσως πιστεύετε ότι έτσι κανείς δεν θα σας πάρει τον αέρα. Όμως κανείς δε ζει με καταπίεση και κάποια στιγμή θα αναζητήσουν την ελευθερία έξω από το χώρο, αφήνοντάς σας να απολαμβάνετε τη δική σας τελείως μόνος. Αν θέλετε πραγματικά να βοηθήσετε τους ανθρώπους γύρω σας , δείξτε τους πόσο υπερήφανος είστε για τα σωστά τους κομμάτια και πείτε ταπεινά κι ένα συγγνώμη, αν έχετε κάνει λάθος.

* Αν απορροφάτε τους κραδασμούς των συγκρούσεων, μέσα στις σχέσεις, κάνοντας υποχωρήσεις, με ανεκτικότητα και χωρίς αντιρρήσεις:

Ίσως πιστεύετε ότι είναι καλή συνταγή για αποτελεσματικές ισορροπίες. Στην πραγματικότητα, αυξάνει την πολεμική διάθεση του συντρόφου, που συνεχίζει να απαιτεί χωρίς να βρίσκει πουθενά εμπόδια. Με αυτό τον τρόπο ενισχύετε τις κακές του συμπεριφορές και χρεώνεστε εξολοκλήρου την διατήρηση της ομαλότητας. Αυτό δεν θα είναι πάντα εφικτό, ενώ το μόνο βέβαιο θα είναι η σταδιακή απώλεια της εκτίμησής του προς το πρόσωπό σας , όπως και της αυτοεκτίμησής σας.

* « Αν πας για καφέ, εμένα ξέχασέ με, αν ξοδέψεις παραπάνω δεν έχεις θέση εδώ μέσα»:

Αν σας αρέσουν τα τελεσίγραφα, δηλαδή η άσκηση ελέγχου με εντολές, ίσως νιώθετε ότι είσθε σε πεδίο μάχης, και έχετε απέναντί σας ένα εχθρό, που πρέπει να νικήσετε. Όχι και πολύ καλό σημείο εκκίνησης ή διατήρησης μιας σχέσης, δε νομίζετε;

* Αν μ΄αγαπούσες, θα δεχόσουν όλες μου τις συμπεριφορές και τις ιδιοτροπίες μου

Ίσως νομίζετε ότι η αγάπη δεν έχει όρια , όρους και προϋποθέσεις. Κι αν ακόμα ήταν έτσι, σεις αγαπάτε; Και πώς δείχνετε την αγάπη σας;

* Αν ταπεινώνετε τα δικά σας πρόσωπα με τα σχόλια, τις υποδείξεις και την επικριτική στάση σας, με τον ισχυρισμό ότι είστε άμεσος, ειλικρινής και αυθεντικός:

Ίσως να μην ξέρετε ότι όχι μόνο δεν τα βοηθάτε, όχι μόνο σαμποτάρετε τη σχέση σας μαζί τους αλλά αντίθετα, ο υποβιβασμός τους θα τα οδηγήσει σε αγανάκτηση. Υπάρχει το τακτ και η λεπτότητα, αντί της χοντροκομμένης συμπεριφοράς.

* Αν δεν τα κάνω εγώ όλα, ο σύντροφός μου θα τα κάνει θάλασσα

Πρόκειται για συγκεντρωτική νοοτροπία, τελειοθηρία ή θυματοποίηση. Είναι προτιμότερο να βάλετε προτεραιότητες, να δώσετε ευθύνες παρά να τις κρατάτε για τον εαυτό σας. Πάλι, αν ψάχνετε το καλύτερο, κάντε το με χαρά, χωρίς γκρίνιες.

*Δεν φταίω εγώ, φταις εσύ

Αν και μια τέτοια αντίληψη, προσφέρει προσωρινή ανακούφιση, καταλήγει σε θυμό. Είναι προτιμότερος ο εστιασμός στα δικά σας λάθη- τι έκανα και πήγαν τα πράγματα στραβά- παρά η ενοχοποίηση των άλλων.

Η ανάγκη συντρόφου
Η ζωή είναι αυτή που όλοι γνωρίζομε, χαρές και πίκρες, ίσως οι περισσότερες εμπειρίες να είναι πικρές, αλλά ένα είναι βέβαιο: Η ανάγκη συντρόφου είναι πάντα σταθερή. Με αυτόν αναμετρούμαστε, αυτόν αναζητάμε , θυμώνουμε, γελάμε, διασκεδάζουμε. Μια καλή διαπροσωπική σχέση μας απαλύνει τους φόβους και τους πόνους από όλους τους άλλους, που κινούνται γύρω μας, σε επαγγελματικό, συγγενικό ή ευρύτερα κοινωνικό επίπεδο. Με αυτόν θα μοιραστούμε τις απογοητεύσεις μας, θα εκμυστηρευτούμε τους φόβους μας, θα ομολογήσουμε τις αδυναμίες μας και θα συμμεριστούμε τον δικό του ανάλογο κόσμο. Αν για κάποιους λόγους αποσυρθούμε από μια τέτοια ποιότητα επαφής, νιώθουμε κενοί, η προσωπική μας ζωή γίνεται κουραστική, απαιτεί μεγάλη ψυχική δαπάνη, χωρίς να ανατροφοδοτείται με ενέργεια και τότε νιώθουμε απογοητευμένοι και νικημένοι

Σχέση
Δυο άνθρωποι αυτόνομοι, ικανοί να ζήσουν και μόνοι τους, συναντιώνται για να βρουν αμοιβαία ικανοποίηση και να προάγουν, μέσα από την ευχαρίστηση, τον εαυτό τους.

Κάθε σχέση στηρίζεται σε δυο, τουλάχιστον, ανθρώπους και ένα « κάτι»: Αυτό, που ο ένας δίνει και ο άλλος παίρνει, αμφίδρομα. Αν αυτό το «κάτι» είναι αρκετό γι αυτόν που το παίρνει, ενώ, συγχρόνως, αυτός που το δίνει δεν ξοδεύει υπερβολική, για τις δυνατότητές του, ψυχική ενέργεια, τότε έχουμε σχέση βασικής ικανοποιητικής αλληλοεπιρροής και ένα πλαίσιο: Αυτό της δυάδας. Μέσα σ΄αυτό το πλαίσιο αναπτύσσονται συνεχείς δυναμικές αλληλεπίδρασης και συν-εξάρτησης- θέλω και θέλεις- σε τόπο και σε χρόνο:

Κάποια στιγμή:

Ο ένας δε θέλει να δώσει ή ο άλλος δε θέλει να πάρει

Ο ένας δεν αναγνωρίζει ό,τι ο άλλος περιμένει να πάρει

Ο ένας δίνει και ο άλλος περιμένει περισσότερα

Ο ένας δίνει περισσότερα και ο άλλος λιγότερα, ή πιο απλά:

Θέλω και θέλεις

Δεν θέλω και θέλεις

Θέλω και δεν θέλεις

Δεν θέλω και δεν θέλεις

Θέλω και μπορώ

Δεν θέλω , αν και μπορώ

Δεν θέλω και δεν μπορώ κλπ.

Είτε αυτό λέγεται εμπιστοσύνη, σεβασμός, εκτίμηση, στήριξη και ό,τι άλλο αποτελεί το σύστημα επιθυμιών του καθένα.

Μπορούμε να φτιάξουμε πάρα πολλούς προσωπικούς συνδυασμούς, που δείχνουν ότι η σχέση μπλοκάρεται στιγμιαία ή σε διάρκεια χρόνου.

Στον εσωτερικό μας βίο υπάρχουν πολλά πέπλα και πολλά θέματα, άγνωστα αλλά ανοικτά. Αν και θέλουμε να προχωρήσουμε βαθύτερα μια σχέση, τα πλέγματα αυτά εμποδίζουν μια ανωτέρου επιπέδου συγχρονικότητα, εμποδίζουν την ωριμότητα, αυτή που μας κάνει να παραμερίζουμε τις συνέπειες του φόβου ότι η σχέση μας είναι προσωρινή, ότι βρίσκεται σε διαρκή κίνδυνο να καταστραφεί οριστικά κι εμείς να μείνουμε μόνοι.

Η πρόκληση
Η ερωτική γνωριμία είναι πρόκληση, ίσως απόλυτη. Ο τρόπος που δυο άνθρωποι θα ψάξουν για να βρουν τη συναισθηματική ανταλλαγή, την οικειότητα- ο τόπος που όλα ανατρέπονται και δομούνται ξανά- ή να διατηρήσουν την γοητευτική εικόνα του συντρόφου τους, είναι μια προσωπική διαδικασία αυτογνωσίας, θέλησης και επιθυμίας.Πολλές φορές τα πράγματα και οι καταστάσεις χειροτερεύουν- αποδομούνται- κι εκεί που όλα είναι χαμένα, μια μικρή κίνηση, μια ελάχιστη συναισθηματική αλλαγή, γίνεται αιτία να αναδυθούν άλλες δυνάμεις έλξης. Αρκεί να υπάρχει επιθυμία στο « μαζί».Το σημείο καμπής, η απόλυτη πρόκληση, βρίσκεται εκεί που η ανάγκη ασφάλειας, η τάση συγχώνευσης με τον άλλο περνά στην τάση αυτονομίας, κατάσταση ώριμη και απαραίτητη για τους συντρόφους. Και τότε ξεσπούν οι διαφορές, οι συγκρούσεις, οι συναισθηματικοί εκβιασμοί, καταστρώνονται οι στρατηγικές, που θα αποκλείσουν την αυτονομία και θα διατηρήσουν τον έλεγχο και της συγχώνευση. Μια τέτοια κατάσταση οδηγεί στην ουσιαστική διάλυση της σχέσης. Η αυτονομία, η ελευθερία, είναι απαραίτητη σαν τον αέρα, που αναπνέουμε. Αντίθετα, η ανάγκη συγχώνευσης, η απαίτηση ελέγχου, καταχωρείται ως νευρωτική συμπεριφορά.

Εμπόδια στις σχέσεις
Αν και το πιο σοβαρό ζήτημα που απασχολεί τους ανθρώπους είναι η αγάπη-πώς να την κατακτήσουν και , πολύ περισσότερο πώς να την διατηρήσουν – η πολυπλοκότητα των σχέσεων δείχνει ότι οι περισσότεροι ακολουθούν λάθος δρόμο: Ο εγωισμός, η πονηριά, τα διπλά μηνύματα, ( άλλο θέλω και άλλο λέω) ο έλεγχος, οι υπερβολικές απαιτήσεις, η ζήλια, η καχυποψία, ο ανταγωνισμός η απόλυτη σκέψη και ένα σωρό άλλα ρεπερτόρια συμπεριφορών ανήκουν στον φόβο και δεν είναι δυνατόν να οδηγήσουν στην αγάπη.

Ξεκινώντας, λοιπόν, ένα ταξίδι στις σχέσεις δεν φτάνει μόνο η επιθυμία να συσχετισθούμε με κάποιον. Χρειάζεται να βάλουμε στην άκρη τους γνωστούς και καθιερωμένους χάρτες φοβικής πλοήγησης, γιατί είναι αναμενόμενο ότι θα μας οδηγήσουν σε γνωστά λιμάνια, διαφορετικά από αυτά που, κατά βάθος, επιθυμούμε. Αν, για παράδειγμα από τις σχέσεις μας απουσιάζει η εμπιστοσύνη ή δείχνουμε αδικαιολόγητη αναστολή των συναισθημάτων, από τον φόβο μήπως απογοητευθούμε, τότε η αυτοεκπληρούμενη προφητεία μας- « θα απογοητευθώ»- είναι το μόνο βέβαιο, κάθε φορά, αποτέλεσμα: Η απόπειρα σχέσης θα αποτύχει, όπως κι όλες οι προηγούμενες.

Τα ρεπερτόρια του φόβου:

1. Η απληστία

Η, διαφορετικά, συναισθηματική πείνα. Οταν κάποιος είναι άπληστος στη σχέση του και αναμένει πολύ περισσότερα από όσα δικαιούται, χωρίς να σέβεται την αυτονομία και την ελευθερία του άλλου, τότε η σχέση θα καταλήξει χωρίς νόημα και περιεχόμενο.

Η απληστία, με όποια μορφή και να παρουσιάζεται- κτητικότητα, απαιτήσεις φιλαργυρία, εγωκεντρισμό, δεσποτισμό, απάτη, πανουργία,διαρκή επιθυμία και επιβεβαίωση, έλεγχο κλπ- είναι ένα ζήτημα ορίων και χειρισμού: Οσο πιο ελαστικά όρια συναντά ο άπληστος άνθρωπος τόσο οι χειρισμοί του θα αυξάνονται ξέφρενα, παραμερίζοντας κάθε καλό συναίσθημα του άλλου συντρόφου. Στη θέση τους θα αναπτυχθούν συναισθήματα θυμού και αγανάκτησης , απειλητικά και καταστροφικά για τις σχέσεις.

2. Τα αξιώματα της σκέψης

Στερεοτυπικές και δογματικές πεποιθήσεις, που όχι μόνο δεν προάγουν αλλά, με την ακρίβεια ρολογιού, θα σημάνουν το τέλος της σχέσης. Για παράδειγμα:

Η τιμωρία συμμορφώνει.

Οι δικοί μου άνθρωποι θα μ΄αγαπούν όπως και νάμαι .

Οποιος αγαπά, ανέχεται ( παθητικά, ενεργητικά).

Είμαι σωστός και είσαι λάθος

Στις σχέσεις μου στέλνω «τελεσίγραφα»

Απαιτώ και δεν ανέχομαι

Πρέπει και είμαι εγωιστής

Κρατώ πισινή, διαφορετικά θα μ΄εκμεταλλευτούν

Είμαι αυθόρμητος και ειλικρινής, φέρομαι όπως μου « βγαίνει»

Μπορώ να καταλάβω έναν άνθρωπο με την πρώτη ματιά

Δεν λέω καλές κουβέντες, κρατώ τον άλλο στη « τσίτα»

Μην εμπιστεύεσαι τις γυναίκες, θα σε εξαπατήσουν

Οι γυναίκες είναι πονηρές

Ολα ή τίποτα

Ο ρόλος της γυναίκας είναι να υποχωρεί.

Ο καθένας μας μπορεί να προσθέσει τα δικά του επαναλαμβανόμενα αξιώματα στον παραπάνω κατάλογο, που θα τον βοηθήσουν να αντιληφθεί πώς πλησιάζει τους άλλους, συγκρατώντας τα συναισθήματά του και τις σκέψεις του.
Η συναισθηματική τέχνη στις σχέσεις

Ολοι αξίζουμε την αληθινή αγάπη στη ζωή μας, θέλουμε να τη μοιραστούμε με πολλούς ανθρώπους και στην προσωπική μας σχέση με έναν αφοσιωμένο, πιστό και συναρπαστικό σύντροφο. Μια τέτοια σχέση πραγματικά αξίζει τον κόπο και χρειάζεται:

Διαπραγμάτευση.
Η ικανότητα να βρίσκουμε κοινά σημεία επαφής, να μη δίνουμε αποκλειστική προτεραιότητα στις ανάγκες μας ή στις ανάγκες του άλλου. Αυτό είναι εγωκεντρικό. Η διαπραγμάτευση σημαίνει αμοιβαία αναγνώριση των αναγκών, δίκαιες και ισότιμες λύσεις, ευλυγισία και καλή διάθεση. Η αδυναμία διαπραγμάτευσης είναι ένας σίγουρος τρόπος πικρίας, απογοήτευσης και θυμού. Αν κερδίσουμε άδικα τη διαπραγμάτευση, η σχέση θα βγει χαμένη. Μερικοί από μας φοβούνται να διαπραγματευτουν. Το θεωρούν απώλεια της δύναμης και μείωση του εγωισμού. Ομως, είναι ένα ζήτημα στάθμισης: Τί χάνω με την ακαμψία, τι κερδίζω με την ευλυγισία. Πολλές φορές η διαπραγμάτευση θεωρείται πλάγιος τρόπος επικοινωνίας. Αυτό δεν είναι σωστό. Δυο άνθρωποι που είναι διαφορετικοί χρειάζεται να βρουν τι τους ενώνει και όχι τι τους χωρίζει, να νιώθουν γενναιόδωροι και όχι υποχωρητικοί..Στις σχέσεις, είναι στιγμές που δίνουμε και άλλες που παίρνουμε, αρκεί να διατηρείται ένα ικανοποιητικό και για τους δυο ισοζύγιο.

Η διαπραγμάτευση κλείνει μέσα της τη δύναμη της προσφοράς και της θυσίας, όταν υπάρξουν αντίξοες και σκληρές καταστάσεις.

Φροντίδα
Η συντροφική σχέση χρειάζεται την φροντίδα και των δυο, ο ένας για τον άλλο, τρυφερότητα και καλωσύνη. Κι αυτό σημαίνει προτεραιότητα σε σχέση με άλλες δραστηριότητες, π.χ επαγγελματικές, καλή διάθεση και συμπόνοια για το σύντροφο και τις αδυναμίες του. Δεν αρκεί να βρούμε το άλλο μας μισό σ΄έναν άνθρωπο, πρέπει και να το δυναμώσουμε, να οδηγηθούμε μαζί σ΄ένα καλύτερο επίπεδο συναισθηματικής ωριμότητας

Γενναιότητα
Η τόλμη να παραδέχεται κάποιος ότι έκανε λάθος και να δικαιώνει τον άλλο, χωρίς περιστροφές και άσκοπες υπεκφυγές.

Ασφάλεια
Η αίσθηση ότι είμαστε σωματικά και ψυχικά ασφαλείς με το σύντροφο. Η εναντίωση, η θέση αντιπαράθεσης ή η καχυποψία απέναντι στο σύντροφο δείχνουν ότι νιώθουμε ανασφαλείς μαζί του

Ευθύνη
Για όλα τα προβλήματά μας δεν φταίει ο σύντροφος. Πολλά από αυτά είναι αποκλειστικά δικές μας ψυχικές διεργασίες, το παρελθόν και η εμπειρία μας.

Σεβασμός
στον εαυτό μας και στην προσωπικότητα του άλλου ατόμου

Δημοκρατικός διάλογος, ελευθερία

Ο αυταρχισμός, η πρόθεση εξουσίας και ελέγχου του συντρόφου, με όποιο τρόπο, πληγώνουν τη σχέση και απομακρύνουν.

Ο φόβος της απώλειας
Η ερωτική σχέση διεγείρει τον φόβο της απώλειας. Σχέση και φόβος μας οδηγεί στις σφαίρες της εξερεύνησης, του εαυτού μας και του άλλου. Και, πράγμα παράξενο, όταν φεύγει ο φόβος, η σχέση κινδυνεύει να γίνει ανούσια, άχρηστη και μη εξελικτική.

Η σχέση είναι μια κατάσταση που συνεχώς αναπλάθεται, δείχνοντας την δυναμική της, με την προϋπόθεση να υπάρχει επιθυμία του άλλου προσώπου και θέληση στο « μαζί ».

Οι ουσιαστικές σχέσεις χρειάζονται συνεχή προσπάθεια, δεν κερδίζονται μια κι έξω. Ουσιαστικά «βρίσκω ένα σύντροφο» σημαίνει « εν δυνάμει τον χάνω». Η παρουσία κρύβει μέσα της την απουσία.

Η σχέση του ζευγαριού είναι μια από τις σημαντικότερες ανθρώπινες σχέσεις κι αυτό γιατί περιέχει μια μεγάλη ποικιλία συναισθηματικών δεσμών: Σημείο εκκίνησης της σχέσης ενός ζευγαριού είναι ο έρωτας και η πρόθεση δυο ανθρώπων να είναι μαζί, από τον γάμο μέχρι τον θάνατο.

Η έννοια «να ζήσω μαζί με κάποιον σε όλη μου τη ζωή» θα αναπτύξει προσδοκίες και σχέδια για μια ασφαλή σχέση διάρκειας, ικανής να προσφέρει ασφάλεια, μονιμότητα, χαρά, κοινά προγράμματα, μέσα από τη δημιουργία οικογένειας.

Ομως,τα πράγματα δεν είναι απλά. Οσο και να θέλουν δυο άνθρωποι να διατηρήσουν την ήρεμη συνύπαρξη και την πληρότητα, υπάρχουν γεγονότα στην διάρκεια της ζωής, που μπορούν να δημιουργήσουν κρίσεις, πολλές φορές αξεπέραστες από το ζευγάρι.
Τα συστατικά της έλξης.

Βρισκόμαστε με έναν άλλο άνθρωπο- άνδρα ή γυναίκα- γιατί θέλουμε και πιστεύουμε ότι βρήκαμε αυτόν ή αυτήν που θα καλύψει τις πιο ζωτικές μας ανάγκες.

Τα πιο συνηθισμένα κριτήρια για την επιλογή ερωτικού συντρόφου, χωρίς να αποτελούν «χρυσό κανόνα» ούτε να αναφέρονται στο 100% των περιπτώσεων, είναι:

Η εξωτερική εμφάνιση
Η εξωτερική όψη- δεν υπάρχει αμφιβολία- είναι από τα πιο σημαντικά στοιχεία, που αφυπνίζουν ένα έρωτα, αν και περιέχει εν δυνάμει ένα πολύ μεγάλο κίνδυνο: Την εντύπωση ότι ό,τι ωραίο είναι και καλό, ευχάριστο, έξυπνο. Ολοι γνωρίζουμε ότι δεν είναι έτσι. Αλλωστε η φύση δεν θα ήταν τόσο άδικη, εκτός από λίγες εξαιρέσεις, για να συνοδεύσει με όλα τα καλά στοιχεία την ομορφιά. Ετσι, ένας ωραίος άνδρας ή μια ωραία γυναίκα δεν διαθέτουν κατ΄ανάγκη ευαισθησία, λεπτότητα, ειλικρινή αισθήματα και άλλα αυτονόητα προτερήματα.

Ομοιο αγχογόνο περιβάλλον
Εχει παρατηρηθεί ότι αμοιβαία ερωτική έλξη νιώθουν άτομα που ζουν κάτω από ίδιες ψυχοπιεστικές συνθήκες, δουλειάς, οικογένειας,σχέσεων, κοινωνίας, έστω κι αν αντιμετωπίζουν διαφορετικά προβλήματα. Η ψυχική ομοιότητα προσφέρει ασφάλεια και προσδοκία κατανόησης. Αυτή η συνθήκη μπορεί να αποδειχθεί, εκτός από λανθασμένη, και επικίνδυνη για τη σχέση.

Αυτοεκτίμηση

Η αυτοεκτίμηση είναι βασικός παράγοντας της ερωτικής και σταθερής ερωτικής έλξης, με την προϋπόθεση του είδους και της έντασης των αμυντικών μηχανισμών. Παράδειγμα, Η υψηλή αυτοεκτίμηση, αν συνοδεύεται από χαμηλά επίπεδα συναισθηματικής αντίστασης,( εκλογίκευση,μετάθεση, άρνηση κλπ) οδηγεί σε συχνή και δυνατή ερωτική έλξη.

Χαμηλός βαθμός αυτοεκτίμησης οδηγεί, συνήθως, σε έντονα ερωτικά συναισθήματα και σε ενέργειες χωρίς πολλή λογική.

Εγγύτητα- αποφυγή

Ατομα, που έχουν διαμορφώσει μια συμπεριφορά ανοίγματος και εμπιστοσύνης προς τους άλλους, τείνουν να επιλέγουν ανθρώπους, που έχουν τα ίδια χαρακτηριστικά . Αντίθετα, άτομα, που είναι καχύποπτα, θέλουν μεν να ανοιχθούν, όμως δεν μπορούν να το αντέξουν και προσπαθούν να αποφύγουν την έλξη ( αγχωτική προσκόλληση).

Αμοιβαιότητα

Αν και υπάρχουν κάποια δεδομένα ότι μια ερωτική έλξη ενισχύεται από την απόρριψη του ατόμου, που έχουμε επιλέξει, τα περισσότερα δεδομένα δείχνουν ότι χωρίς αμοιβαιότητα η έλξη δεν μπορεί να διατηρηθεί για πολύ. Συνήθως θα εισπράξουμε ό,τι έχουμε δώσει.

Ομοια στοιχεία

Φαίνεται ότι οι ομοιότητες, ως προς την ηλικία, το μορφωτικό, οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο, την υγεία και πάνω απ΄όλα την αυτοεκτίμηση, αυξάνουν την πιθανότητα μιας σταθερής σχέσης. Δυστυχώς, στο ζήτημα της αυτοεκτίμησης, οι διαφορές οδηγούν σε ματαίωση και τους δυο συντρόφους, και αυτόν που προσπαθεί να στηρίξει όσο και αυτόν που ζητά να στηριχθεί.

Η κτητικότητα

Εχει παρατρηρηθεί ότι τα δεσμευμένα άτομα, π.χ σ΄ένα γάμο, είναι περισσότερο ελκυστικά εντός παρά εκτός του γάμου. Η έλλειψη δυνατότητας να έχεις κάποιον, η έλλειψη δέσμευσης που αυτό συνεπάγεται, μπορούν να γίνουν κριτήριο επιλογής και να διατηρήσουν προσωρινά την ένταση μιας σχέσης.
Η συντροφική σχέση χρειάζεται:

· Να καθορίσουμε με ακρίβεια ποιές είναι οι ζωτικές ανάγκες μας , οι αξίες μας και με ποιά κριτήρια τις καθορίσαμε ή πώς τις ιεραρχούμε.

· Να μιλήσουμε στον άλλο για τις ζωτικές μας ανάγκες και ειδικά όταν τις επανακαθορίζουμε. Κανείς δεν είναι υποχρεωμένος ούτε να τις ξέρει αλλά και ούτε να τις φαντάζεται. Δεν είναι λοιπόν αυτονόητες και όσο πιο γρήγορα συζητηθούν τόσο το καλύτερο για τη σχέση.

· Να ξεκαθαρίσουμε την φαντασία από την πραγματικότητα. Ο πολυαγαπημένος σύντροφος του πρώτου καιρού μπορεί να γίνει ένας έκπτωτος άγγελος, ένα δίκοπο μαχαίρι αργότερα, επειδή και μόνον ήταν στην φαντασία μας και κανείς δεν μπορεί να σταθεί στο βάθρο, που κάποιος φαντασιακά τον έβαλε.

· Να περιορίσουμε όσο γίνεται τον παρορμητισμό μας. Ο παρορμητισμός είναι εχθρός της σταθερότητας και της αμοιβαιότητας.

· Να είμαστε συγκρατημένοι στις υπηρεσίες και διευκολύνσεις που προσφέρουμε στο σύντροφο. Η υπερβολή θα κουράσει μελλοντικά και θα προκαλέσει εντάσεις και θυμούς. Κανείς δεν θέλει να χάσει εύκολα τα επιπλέον του προνόμια.

· Να ελέγχουμε, κατά καιρούς, πού βρίσκεται η σχέση σας, αν νιώθουμε ικανοποιημένοι συναισθηματικά, πνευματικά, ερωτικά κοινωνικά. Μια τέτοια ενημερότητα δεν χρειάζεται πολλή σκέψη. Μόνο νηφαλιότητα, ειλικρίνεια και πρακτικές κινήσεις.Αν π.χ στο σπίτι κυριαρχεί η τηλεόραση ή αν έχετε σταματήσει να μιλάτε με ζεστασιά, αν δεν μιλάτε μεταξύ σας για τα όνειρά σας, τις ανάγκες, τις δυσκολίες και τα άγχη σας, τότε κάτι δεν πάει καλά.

. Να προσέξουμε, αν η σχέση είναι μέσα στο γάμο, μήπως αφιερώνουμε υπερβολικό χρόνο στα παιδιά , παραμελώντας και δεν φροντίζετε τη συντροφική σχέση .

Το είδαμε εδώ: Ψυχολογικός Φάρος

Έρως και Ψυχή της Ιουλίας Πιτσούλη … συνέχεια (3)


Η «ΑΝΑΛΥΣΗ» ΤΟΥ ΜΥΘΟΥ
Ζούσε κάποτε μια κοπέλα που την έλεγαν Ψυχή. Ήταν η μικρότερη και η πιο όμορφη από τρεις αδελφές, αλλά και η πιο άτυχη, γιατί το Μαντείο του Απόλλωνα στη Μίλητο όρισε να οδηγηθεί νυφοστολισμένη, σαν να ήταν να παντρευτεί στον Κάτω Κόσμο, στην πιο ψηλή κορφή ενός έρημου και μακρινού βουνού. Εκεί θα συναντούσε τον γαμπρό που της είχε τάξει το ριζικό της-ένα πελώριο φτερωτό φίδι που προξενούσε τον φόβο και τον τρόμο ακόμα και στον ίδιο τον Αία. Έτσι όλος ο λαός, μαζί με τους γονείς της, τη συνόδεψε με κλάματα και μοιρολόγια ως την κορυφή του βουνού, όπου την άφησαν και έφυγαν.

Το βουνό δεν είναι τυχαίο σύμβολο. Καθώς υψώνεται πάνω από τη γη τείνει περισσότερο προς τον ουρανό, δηλαδή προς τον πνευματικό κόσμο. Και ο πνευματικός κόσμος ταυτίζεται με το φως. Γι’ αυτό στην αρχαιότητα στα ιερά κορυφής λατρευόταν ο θεός Ήλιος, που μεταφορικά είναι αυτό το πνευματικό φως. Στις μεταγενέστερες εποχές, οι ναοί στα υψώματα αφιερώθηκαν στον προφήτη Ηλία. Παρατηρήστε την εγγύτητα των λέξεων ΗΛΙΟΣ – ΗΛΙΑΣ. Βλέπουμε επίσης ότι ο Μωυσής συναντά τον Θεό στην κορυφή ενός βουνού, δηλαδή στο όρος Σινά. Η Μεταμόρφωση του Ιησού όταν ο ίδιος και τα ενδύματα του έγιναν ολόλαμπρα και φωτεινά, έγινε στο όρος Θαβώρ, ενώ η πνευματική του παρακαταθήκη δόθηκε επίσης σε ένα βουνό και είναι γνωστή ως «Η Επί του Όρους Ομιλία». Εδώ, λοιπόν, ο μύθος κάνει έναν υπαινιγμό για την άνοδο της Ψυχής σε μια πνευματική κορυφή. Τείνει από τα επίγεια στα ουράνια κι αυτό είναι μια μορφή «θανάτου» έτσι όπως θα το έκρινε ο κόσμος της ύλης που αντιπροσωπεύεται από το πλήθος που θρηνεί συνοδεύοντας την Ψυχή.

Όταν έμεινε μόνη η Ψυχή συνέβη κάτι παράξενο. Αντί να εμφανιστεί το θεριό που φοβόταν εμφανίστηκε ο Ζέφυρος. Την ανασήκωσε απαλά και ταξιδεύοντας πάνω από θάλασσες και από στεριές, την έφερε και την ακούμπησε απαλά μέσα σε έναν μαγεμένο κήπο. Σε αυτόν τον κήπο η Ψυχή σαστισμένη πήρε να σεργιανάει εδώ κι εκεί, όταν ξαφνικά βρέθηκε μπροστά σε ένα ολόχρυσο παλάτι. Αστραφταν οι πύλες και οι τοίχοι του. Παρόλο τον φόβο που ένιωθε μπήκε μέσα κι άρχισε να το τριγυρίζει ώσπου άκουσε μια φωνή: «όλα όσα βλέπεις, κυρά μου, είναι δικά σου. Μη φοβάσαι! Κάθισε να ξαποστάσεις, και όταν θελήσεις να λουστείς και να νοιαστείς για την ομορφιά σου, φώναξε μας να σε βοηθήσουμε. Εμείς είμαστε οι υπηρέτες σου. Η κάθε σου επιθυμία είναι για μας προσταγή».

Οι ώρες κυλούσαν κι άρχισε να νυχτώνει. Τότε οι αφανείς υπηρέτες την οδήγησαν στην κάμαρα της και της είπαν να περιμένει τον άντρα της. Κύλησαν κι άλλες ώρες και αργά τη νύχτα έφτασε ο άγνωστος άντρας της. Μέσα στο βαθύ σκοτάδι την έκανε δική του με μεγάλη προσοχή, στοργή και τρυφερότητα. Προτού όμως να χαράξει χάθηκε από κοντά της. Έτσι περνούσε πλέον ο καιρός: την ημέρα οι αόρατοι υπηρέτες φρόντιζαν να μην της λείψει τίποτα και τη νύχτα ερχόταν ο μυστηριώδης σύντροφος της και τη γέμιζε χάδια και φιλιά κάνοντας την ευτυχισμένη. Αλλά η Ψυχή άρχισε να αισθάνεται δυστυχισμένη ολομόναχη τη μέρα να ζει ανάμεσα σε αόρατα πνεύματα και τη νύχτα να πλαγιάζει στην αγκαλιά ενός άντρα, που ούτε για μια στιγμή δεν είχε αντικρίσει το πρόσωπο του. Στο τέλος με δάκρυα και παρακάλια κατάφερε η Ψυχή να πείσει τον άντρα της να επιτρέψει να την επισκεφθούν για λίγο οι αδελφές της. Εκείνος της έδωσε τελικά την άδεια αλλά με έναν όρο: «Μπορείς», της είπε «να τους χαρίσεις ό,τι θελήσουν από τα πλούτη του παλατιού. Αλλά, μην πλανηθείς από τα λόγια τους και θελήσεις να με αντικρίσεις στο φως. Θα με χάσεις για πάντα και θα γίνεις δυστυχισμένη». Η Ψυχή του υπόσχεται να σεβαστεί την επιθυμία του. Άλλωστε, και η ίδια τον έχει αγαπήσει στο μεταξύ και δεν θέλει να τον χάσει.

Η Ψυχή εδώ έχει φτάσει σε κατάσταση γονιμότητας και κυοφορίας. Στην ουσία κυοφορεί τον εαυτό ης. Ανάλογα με τις επιλογές που θα κάνει θα παραμείνει θνητή ή θα κατακτήσει την αθανασία. Στην πραγματικότητα, βέβαια, είναι αθάνατη από την ίδια τη φύση της. Αλλά αυτό η Ψυχή δεν το γνωρίζει. Της λείπει η ουσιαστική γνώση, η αυτογνωσία. Όμως για να φτάσει κανείς στην αυτοανακάλυψή του, πρέπει να συγκρουστεί με πολλά κομμάτια που βρίσκονται μέσα στον ίδιο τον εαυτό του. Έχουν κολλήσει πάνω του σαν κισσός και τον απομυζούν. Αυτά τα στοιχεία μέσα στον εαυτό αντιπροσωπεύονται από τις αδελφές της Ψυχής.

Ύστερα από λίγες μέρες οι αδελφές ανεβαίνουν στο βουνό για να κλάψουν την Ψυχή που τη νόμιζαν πια χαμένη για πάντα. Στους θρήνους τους ανταποκρίνεται η φωνή της ίδιας της Ψυχής που τις καλεί κοντά της. Σε λίγο ταξιδεμένες κι αυτές από τον Ζέφυρο βρίσκονται στο παλάτι. Η χαρά τους είναι ανείπωτη που βλέπουν τη Ψυχή ζωντανή. Βλέπουν όμως και το ολόχρυσο παλάτι, τον μαγεμένο κήπο του. Προσέχουν ότι αόρατοι υπηρέτες περιποιούνται με κάθε τρόπο την Ψυχή και σιγά σιγά αρχίζουν να ζηλεύουν την τύχη της αδελφής τους. Ο φθόνος τους μεγαλώνει καθώς η Ψυχή, εντελώς ανυποψίαστη για τα αισθήματα τους, τις σεργιανίζει μέσα στο παλάτι και τους δείχνει τους αναρίθμητους θησαυρούς του.

Όπως και το παλάτι, ο κήπος, οι υπηρέτες που έχουν τα αντίστοιχα τους στον εσωτερικό κόσμο της Ψυχής, το ίδιο συμβαίνει και με τις δύο αδελφές της. Ο μύθος μας πληροφορεί ότι είναι μεγαλύτερες σε ηλικία, συνεπώς πρόκειται για προγενέστερα και λιγότερο εξελιγμένα επίπεδα συνείδησης όπως φαίνεται από τη συμπεριφορά και τον χαρακτήρα τους. Η Ψυχή που είναι η μικρότερη, αντιπροσωπεύει ένα μεταγενέστερο, πιο εξελιγμένο επίπεδο κατανόησης. Είναι η επίγνωση. Βρίσκεται όμως και αυτή στα πρώτα στάδια της γι’ αυτό και είναι ευεπίφορη σε επιρροές. Οι δυο αδελφές της είναι το εγώ της. Και τα υλικά κατασκευής αυτού του εγώ είναι ο φόβος και η άγνοια. Μέσα από την άγνοια και τον φόβο γεννιούνται όλα τα αρνητικά συναισθήματα, όπως ο φθόνος τον οποίο εκδηλώνουν έντονα οι δύο αδελφές. Παρατηρούμε, λοιπόν, ότι μέσα στον ίδιο τον ψυχισμό της Ψυχής παρουσιάζονται συγκρούσεις. Αυτή είναι μια κατάσταση που όλοι τη βιώνουμε με κάποιον τρόπο. Υπάρχουν μέσα μας πολλές φωνές και πολλές αντιφάσεις. Κι εμείς είμαστε θύματα των αντιθέσεων μας. Αυτό ακριβώς θα συμβεί στην Ψυχή, όταν θα υποκύψει στις πιέσεις των πιο ανε-ξέλικτων κομματιών της.

ΟΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΙΣ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ

Οι δυο αδελφές δεν σκέφτονται παρά μόνο πως θα κάνουν κακό στην Ψυχή. Τη ρωτούν συνέχεια για τον άντρα της και η Ψυχή αναγκάζεται στο τέλος να παραδεχθεί πως τον άντρα της δεν τον είχε ποτέ δει στα μάτια της. Τότε ο φθόνος τους βρίσκει γόνιμο έδαφος και αρχίζουν να της δημιουργούν αμφιβολίες, καταφέρνοντας να την πείσουν πως ο μυστηριώδης άνδρας της δεν είναι παρά το φίδι που μνημόνευε η προφητεία του Απόλλωνα. «Αν σε φροντίζει, της λένε, είναι γιατί θέλει να σε φάει μόλις γεννήσεις το παιδί που μεγαλώνει στα σπλάχνα σου. Γι’ αυτό αδελφή μας μόνο ένας τρόπος υπάρχει για να γλυτώσεις από τον θάνατο: να σκοτώσεις εσύ το τέρας πριν σε σκοτώσει αυτό. Μια νύχτα που θα κοιμάται πλάι σον, άναψε το λυχνάρι και κόψε το κεφάλι του».

Εδώ η εσωτερική σύγκρουση έχει φθάσει στην κορύφωση της. Η Ψυχή έχει κάνει χώρο μέσα της και έχει επιτρέψει στα ανεξέλικτα κομμάτια του εγώ να τη «μολύνουν» με αμφιβολίες. Η πίστη της δοκιμάζεται και αποδεικνύεται χλιαρή. Αλλά οι αμφιβολίες και τα διλήμματα παγιδεύουν την ψυχή μας. Αυτό τονίζεται και στην Καινή Διαθήκη όπου αναφέρεται: «θα ήθελα να είσαι είτε κρύος είτε ζεστός. Αλλά επειδή είσαι χλιαρός θα σε εμμέσω εκ του στόματος μου». Αυτό ακριβώς βιώνει και η Ψυχή στη συνέχεια της ιστορίας.

Έτσι, μια μέρα, όταν έπεσε το σκοτάδι και ο άντρας της πλάγιασε κοντά της τον άφησε να αποκοιμηθεί βαθιά κι ύστερα σηκώθηκε σιγά σιγά και ακροπατώντας άναψε το λυχνάρι. Μέσα στο τρεμουλιαστό φως του, της αποκαλύφθηκε ένα απερίγραπτο θέαμα που την έκανε να τα χάσει. Ο άγνωστος άντρας που είχε παντρευτεί, ήταν ο ίδιος ο Έρωτας, πιο ωραίος κι απ’ ότι τον φανταζόταν.


Η Ψυχή δεν μπορεί να τραβήξει τα μάτια της από τον πανώριο άντρα της και παίρνοντας το λυχνάρι, σκύβει για να δει το πρόσωπο του καλύτερα. Το λυχνάρι γέρνει και μια σταγόνα από το καυτό λάδι του, πέφτει στον γυμνό ώμο του κοιμισμένου θεού. Ο Έρωτας πετιέται πάνω αλαφιασμένος και διαπιστώνει ότι η γυναίκα του είχε παραβιάσει την εντολή του και είχε δείξει έλλειψη εμπιστοσύνης.

Η απιστία που είχε δείξει η Ψυχή, ήταν απιστία προς τον ίδιο της τον εαυτό και τα βιώματα του. Μολονότι είχε άμεση, προσωπική εμπειρία της φροντίδας και της στοργής τους άντρα της, αφέθηκε να γλιστρήσει στην αμφιβολία. Αυτή είναι μια από τις τραγικότερες αντιφάσεις του ψυχισμού μας. Συχνά αμφισβητούμε τα ίδια μας τα βιώματα, αμφισβητούμε τα έργα μας και υποκύπτουμε σε έναν αυτούπονομευτικό μηχανισμό μέσα μας. Το εγώ έχει ταυτίσει τον εαυτό του με το «λάθος» και την «ενοχή» και έτσι, νιώθει απειλημένο από τα αντίθετα του, δηλαδή την τελειότητα και την αθωότητα. Είναι απόλυτα δυϊστικό κι έτσι για κάθε θετικό μας επίτευγμα, έχει πάντα πρόχειρη μια αρνητική υπενθύμιση. Σαν τις δύο αδελφές της Ψυχής είναι μικρόψυχο και μοχθηρό και δεν μας αφήνει να χαρούμε τις νίκες μας ή να συνειδητοποιήσουμε το μεγαλείο μας. Προκειμένου να σωθεί, δηλαδή να σώσει την ταυτότητα του της ατέλειας, έχει αναπτύξει εξαιρετικά ευέλικτους τρόπους για να μας παγιδεύσει. Ένας από τους πιο «ευφυείς» τρόπους του είναι αυτός της μεταμφίεσης. Έτσι, πλαστογραφεί τα ηθικά παραγγέλματα, αναλαμβάνει τον ρόλο του Μεγάλου Αυστηρού Κριτή και σπεύδει να μας υπενθυμίσει τις ατέλειες μας, τάχα για να μας συνετίσει και για να μην πάρουν τα μυαλά μας αέρα από τα επιτεύγματα μας. Γι’ αυτό έχει την τάση να τα αμφισβητεί ή να τα υποβαθμίζει. Μας μολύνει με τον αρνητισμό του, που τον ονομάζει δήθεν αυτοκριτική ή ταπεινοφροσύνη, και στρέφει την προσοχή μας στα ελαττώματα μας. Αυτό είναι από τα πιο ύπουλα τεχνάσματα του. Γιατί υποχρεώνει τον νου μας να εστιαστεί στην ατέλεια, τάχα για να τη διορθώσει. Αλλά ο νους είναι σαν ηλεκτρονικός υπολογιστής: ό,τι πρόγραμμα του βάλεις αυτό ακριβώς και θα λάβεις. Με τον δικό της τρόπο διατυπώνει και η μοντέρνα φυσική όταν μας λέει ότι ο παρατηρητής επηρεάζει το παρατηρούμενο και πως η πραγματικότητα διαμορφώνεται ανάλογα με τις προσδοκίες του. Αν αναζητά σωματίδιο, σωματίδιο θα βρει, αν αναζητά ενέργεια θα βρει ενέργεια. Έτσι ακριβώς αν εστιάσουμε τον νου μας στην ατέλεια, όπως μας συμβουλεύει το εγώ, θα γίνουμε οι ειδήμονες της ατέλειας. Αν όμως επιδιώκουμε την τελειότητα πρέπει να στρέψουμε την προσοχή μας στην τελειότητα. Οι νόμοι της συνείδησης επιβάλλουν: ό,τι σκέψεις σπέρνουμε αυτές και να θερίζουμε. Και η ενοχή, η αυτοκαταδίκη, απαιτεί πάντα σκληρή τιμωρία. Αυτό ακριβώς θα αντιμετωπίσει και η Ψυχή στη συνέχεια της ιστορίας.

ΦΕΥΓΑΛΕΑ ΜΑΤΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΕΡΛΑΜΠΡΟ ΚΟΣΜΟ

Θυμωμένος ο Έρωτας, ανοίγει τα φτερά του να φύγει πετώντας μακριά της. Μόλις που προλαβαίνει η ψυχή να πιαστεί από το πόδι του και να ανυψωθεί μαζί του πάνω από τα σύννεφα. Αλλά δεν μπορεί να κρατηθεί έτσι για πολύ. Ύστερα από λίγο εξαντλημένη από την κούραση, αφήνεται και πέφτει στη γη, αλλά, πράγμα παράξενο, δεν σκοτώνεται.

Η Ψυχή που πέφτει στη γη αφού έχει υψωθεί για λίγο πάνω από τα σύννεφα, θυμίζει τη Βιβλική ιστορία της πτώσης των ψυχών. Στην ιστορία του Έρωτα και της Ψυχής τη βλέπουμε να ανεβαίνει πάνω από τα σύννεφα πιασμένη από το πόδι του. Πρόκειται για έναν υπαινιγμό σχετικό με την καθαρή όραση. Πάνω από τα σύννεφα λάμπει πάντα ο ήλιος. Πάνω από τα νέφη των λογισμών και τη συσκότιση που προκαλούν, φέγγει πάντα το πνευματικό φως. Αυτό το φως ατενίζει για λίγο η Ψυχή κι έρχεται έτσι εγγύτερα στη Μεγάλη Αλήθεια. Μέσα από αυτή την ενόραση γνωρίζει πια ποιος είναι ο σκοπός και η αποστολή της. Για τα μάτια του ανθρώπινου σώματος μας υπάρχουν πολλοί έρωτες. Για την ψυχή μας, όμως, ο Μέγας Έρωτας είναι ο Θεός!

Από εκείνη τη στιγμή ένας είναι πια ο σκοπός της ζωής της: να ξαναβρεί τη χαμένη της ευτυχία. Πρώτα όμως πρέπει να τιμωρήσει τις αδελφές της. Στην πρώτη εξομολογείται πως ο Έρωτας έφυγε από κοντά της τάχα για να παντρευτεί εκείνη. Δεν χρειάστηκε μεγάλη προσπάθεια για να πειστεί η φθονερή αδελφή να παρατήσει τον άντρα της, και να ανεβεί στο βουνό και να γκρεμιστεί στα βράχια πιστεύοντας ως την τελευταία στιγμή πως θα τη σηκώσει, όπως και την άλλη φορά, ο Ζέφυρος. Με τον ίδιο τρόπο σκοτώνεται και η δεύτερη.

Σε αυτό το σημείο βλέπουμε μια πολύ σημαντική μεταβολή να συντελείται μέσα στην Ψυχή. Πρόκειται για ένα αποφασιστικό εσωτερικό ξεκαθάρισμα. Ο φόνος των δύο αδελφών συμβολίζει την ακύρωση του αυτοϋπονομευτικού μηχανισμού. Η Ψυχή «θανατώνει» τις αντιδραστικές φωνές μέσα της. Είναι πλέον αποφασισμένη να ακούει τη Μία Φωνή και να μην ξαναπαγιδευτεί σε διλήμματα και αμφιβολίες.

Ύστερα από την τιμωρία τους η Ψυχή ξενικά να βρει ξανά τον Έρωτα. Άδικα όμως παραδέρνει σε στεριές και θάλασσες.

Όταν εξαντλεί κάθε ελπίδα πια, όταν έχει ψάξει παντού, δεν της μένει παρά μόνο ένα μέρος να πάει: το παλάτι της Αφροδίτης. Εκεί, ελπίζει πως θα βρει τον γιο της θεάς, τον Έρωτα. Έτσι πέφτει ασυλλόγιστα στα χέρια της. Από καιρό άλλωστε η θεά είχε στείλει τον Ερμή να τη βρει και να την οδηγήσει με το καλό ή με το ζόρι μπροστά της. Από τη στιγμή αυτή αρχίζουν οι μεγάλες δοκιμασίες για την Ψυχή. Δυο έμπιστες δούλες της θεάς τη μαστιγώνουν αλύπητα. Τη μια τη λένε Θλίψη και την άλλη Έγνοια. Της βγάζουν τρίχα τρίχα τα μαλλιά, ενώ η Αφροδίτη η ίδια τη δέρνει και της σκίζει τα ρούχα.

Κάτι αντιφατικό μοιάζει να συμβαίνει εδώ. Η Αφροδίτη, η θεά του κάλλους και μητέρα του Έρωτα, είναι ουσιαστικά μια αγαθή θεότητα. Το κάλλος παραπέμπει στο καλό και κατ’ επέκταση στο αγαθό. Πώς είναι δυνατόν λοιπόν να είναι τόσο μοχθηρή; Εδώ ακριβώς πρέπει να τραβήξουμε μια γραμμή που θα ξεχωρίσει δυο διαφορετικές οπτικές γωνίες ή θα μας δείξει τις δυο όψεις του ίδιου νομίσματος. Η μια του πλευρά ονομάζεται δοκιμασία, η άλλη ευκαιρία. Η κατάσταση αυτή, μας είναι αρκετά γνώριμη: πολλές φορές αντιμετωπίζουμε προκλήσεις και δυσκολίες στη ζωή για τις οποίες δυσφορούμε έντονα. Ύστερα, όμως, όταν η καταιγίδα έχει περάσει και τα πάντα έχουν γαληνέψει μπορούμε να διακρίνουμε πως ό,τι κάποτε μας φαινόταν δοκιμασία, ήταν στην ουσία οι πόνοι του τοκετού μιας νέας, καλύτερης πραγματικότητας. Έτσι λοιπόν η Αφροδίτη, που φαίνεται να τυραννά την Ψυχή, στην ουσία την εκπαιδεύει. Οι δοκιμασίες στις οποίες την υποβάλλει έχουν ως στόχο την ωρίμανση της και την ανάδειξη των κρυφών ταλέντων και ικανοτήτων της.

0Ι ΤΡΕΙΣ ΜΥΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ

Στην αρχή την προστάζει μέσα σε λίγες ώρες να ξεόιαλέξει από έναν τεράστιο σωρό καρπούς της γης το κάθε είδος -στάρι, παπαρουνόσπορο, κεχρί, ρεβίθια, φακή, κουκιά, κριθάρι- πρέπει να βάλει το καθένα χωριστά. Η Ψυχή καταφέρνει να τα βγάλει πέρα με τη βοήθεια των μυρμηγκιών. Την άλλη μέρα υποχρεώνεται να πάει να βρει και να φέρει το χρυσό μαλλί από τα άγρια πρόβατα του βουνού κι ύστερα να κουβαλήσει νερό από την πηγή τηςΣτύγας, που τη φύλαγαν νύχτα και μέρα δράκοι ακοίμητοι. Στις επικίνδυνες αυτές αποστολές της δεν έλειψαν οι παραστάτες: πρώτα το προφητικό καλάμι τη συμβούλεψε να μαζέψει με την ησυχία της τις τούφες από το μαλλί που άφηναν τα πρόβατα πάνω στα αγκάθια των θάμνων κι ύστερα ο αετός τον Δία που γέμισε το κανάτι με το νερό της Στύγας.

Η Αφροδίτη, λοιπόν, εκπαιδεύει την Ψυχή σε όλα τα επίπεδα της. Ξεκινώντας από το σωματικό επίπεδο, που συμβολίζεται από τους καρπούς της γης, της δίνει τη δυνατότητα της ορθής διάκρισης. Έχει μάλιστα ιδιαίτερη σημασία το γεγονός ότι πρέπει να κάνει το ξεδιάλεγμα μέσα σε λίγο χρόνο. Μας υπενθυμίζει τη δύναμη της αποφασιστικότητας. Πρέπει να είμαστε σε θέση να κάνουμε τη σωστή εκλογή ταχύτατα γιατί διαφορετικά, υπάρχει ο κίνδυνος να μπούμε στην αμφιβολία και να αρχίσει το παζάρι με τον εαυτό. Αυτό το παζάρι που μας κάνει να μην μπορούμε να δώσουμε λύση σε βασανιστικά διλήμματα και αδιέξοδες καταστάσεις. Γρήγορη και όχι βεβιασμένη απόφαση ότι μέσα μας ηχεί η Μία Φωνή. Και πράγματι από τότε που η Ψυχή είχε σκοτώσει τις αδελφές της, μέσα της ηχούσε μόνο μια φωνή. Αυτό καλείται τώρα να το κάνει πράξη, δηλαδή να το εκδηλώσει. Κα τα καταφέρνει να περάσει με επιτυχία τη δοκιμασία. Αλλά δεν είναι μόνη της, έχει βοηθούς τα μυρμήγκια. Τα μυρμήγκια είναι πλάσματα της γης και γνωρίζουν πολύ καλά τους καρπούς της. Έχουν όμως και μια επιπλέον ιδιότητα: φτιάχνουν τις φωλιές τους μέσα της κι έτσι μετέχουν και των δύο κόσμων και του επίγειου και του υπόγειου. Γεννιούνται μέσα στις υπόγειες φωλιές τους όπως η ικανότητα της ορθής διάκρισης γεννιέται στον αφανή κόσμο του υποσυνειδήτου υπό την επίδραση της Μίας Φωνής. Όπως και τα μυρμήγκια όμως που βγαίνουν από τις φωλιές τους και κινούνται επάνω στη γη, έτσι και η εξωτερική ικανότητα πρέπει να εκφραστεί και στον εμφανή εξωτερικό κόσμο. Στην πραγματικότητα η Ψυχή δεν ξεδιαλέγει καρπούς αλλά σπόρους, επτά διαφορετικά είδη που τα ταξινομεί σωστά. Σε ένα άλλο επίπεδο θα μπορούσαμε να πούμε ότι ταξινομεί τα επτά ενεργειακά επίπεδα του σώματος της.

Εδώ έχουμε λοιπόν μια μύηση σε υλικό επίπεδο ή μια εκπαίδευση σε σωματικό. Ακολουθούν κατόπιν η διανοητική και συναισθηματική μύηση. Η διανοητική εκφράζεται από τη συλλογή του μαλλιού των χρυσών προβάτων. Τα πρόβατα αυτά έχουν σχέση με την ορθή, την αγαθή σκέψη. Εφόσον είναι τέτοια, είναι άριστη και γι’ αυτό αντιπροσωπεύεται από το χρυσό, το άριστο μέταλλο από το οποίο είναι φτιαγμένο το μαλλί των προβάτων. Το προφητικό καλάμι που τη συμβουλεύει και τη βοηθά είναι άλλο ένα σύμβολο της Εσωτερικής Μίας Φωνής που την καθοδηγεί. Έτσι συντελείται και η διανοητική εναρμόνιση με τη συλλογή μόνο των άριστων σκέψεων. Κατόπιν ακολουθεί η συναισθηματική μύηση στα ύδατα της Στύγας. Και πάλι έχει βοηθό, στην προκειμένη περίπτωση τον αετό του Δία. Ο αετός αυτός πετάει μέχρι την κορυφή του Ολύμπου, όπου κατοικεί ο Δίας, δηλαδή η ανώτερη συνείδηση και είναι ο αγγελιαφόρος της. Έτσι βοηθά την Ψυχή να κάνει τη σωστή εκλογή και στο συναισθηματικό επίπεδο που σημαίνει να επιλέξει τα ανώτερα συναισθήματα. Έτσι έχει περάσει από τρεις μυήσεις ή τρία επίπεδα εκπαίδευσης, το υλικοσωματικό, το διανοητικό και το συναισθηματικό. Εκκρεμεί τώρα το τέταρτο επίπεδο, το πνευματικό.

Η ΚΑΤΑΚΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΑΣ

Οι δοκιμασίες όμως και τα βάσανα της Ψυχής δεν τελειώνουν. Η Αφροδίτη τη στέλνει στον κάτω κόσμο να δανειστεί από την Περσεφόνη την αλοιφή της ομορφιάς, μιας και η δική της είχε τάχα τελειώσει. Αυτή τη φορά η Ψυχή έχει έρθει πια στα όρια της αντοχής της καθώς είναι αντιμέτωπη με την έσχατη δοκιμασία: πρέπει να κατεβεί ζωντανή στον Άδη! Η ατυχία της όμως δεν είχε όρια. Μόλις πήρε το βάζο με τη θεϊκή αλοιφή, θέλησε να δοκιμάσει και η ίδια το θαυματουργό φάρμακο. Τη στιγμή όμως που άνοιξε το βάζο, ένιωσε να την τυλίγει σαν αποπνικτικός καπνός ο Ύπνος και έχασε τις αισθήσεις της.

Ο κάτω, ο αφανής κόσμος, όπως είδαμε και με τα μυρμήγκια, είναι ο κόσμος του υποσυνειδήτου. Εκεί εισχωρεί τώρα η ψυχή, στον Άδη, για να κάνει το μεγάλο ξεκαθάρισμα στα βαθύτερα επίπεδα του εαυτού της. Πρόκειται για μια αυτοκάθαρση. Το καθαρό όμως είναι και ωραίο γι’ αυτό και η Ψυχή φοράει και η ίδια την αλοιφή της ομορφιάς που φορούσαν οι θεές. Αυτό έχει συνέπειες όμως, μας λέει ο μύθος, γιατί ο Ύπνος βγαίνει σαν πυκνός καπνός και τυλίγει την Ψυχή. Αυτός ο ύπνος είναι ένας είδος αυτολησμονιάς. Πράγματι πρέπει να ξεχάσει το παρελθόν, τον πόνο, τα παράπονα της, τους φόβους της, όλα αυτά που αποτελούσαν την ταυτότητα του Εγώ. Πρέπει «να κοιμηθεί», δηλαδή να περάσει από το συγκεκριμένο στο αφηρημένο σαν μια σταγόνα που επιστρέφει στα αιώνια ύδατα, χάνοντας τον εαυτό της για να τον ξανακερδίσει στην απεραντοσύνη του Θείου Ωκεανού.

Τα βάσανα της Ψυχής βρίσκονται πια στο τέλος τους. Αρκετά είχε δοκιμαστεί. Ο Έρωτας τρέχει κοντά στην Ψυχή, τη συνεφέρει και την οδηγεί στον Όλυμπο όπου γίνεται μεγάλη γιορτή για να τιμηθεί η γαμήλια ένωση του θεού με τη θνητή. Η Ψυχή γίνεται πια επίσημα γυναίκα τον και την ίδια ώρα της χαρίζεται η ΑΘΑΝΑΣΙΑ. Ύστερα από λίγο καιρό φέρνει στον κόσμο τον καρπό της αγάπης με τον Έρωτα. Ήταν ένα πανέμορφο κοριτσάκι που το βάφτισαν οι θεοί και του έδωσαν το όνομα Ηδονή.

Το τέλος του μύθου, μας δείχνει ότι όταν η Ψυχή είναι πια έτοιμη, όταν έχει φτάσει στο ανώτατο στάδιο αυτοτελειοποίησής της, μπορεί πια να ενωθεί με τον Μέγα Έρωτα. Και αυτή τη φορά η ένωση τους θα είναι πλήρης, ολοκληρωτική και επί ίσοις όροις.

Δεν θα συναντιούνται πια μόνο στο σκοτάδι γιατί η Ψυχή έχει κατακτήσει τη δυνατότητα να τον βλέπει στο φως της αφυπνισμένης της συνειδητότητας. Έτσι όλα τα θνητά της κομμάτια έχουν μετουσιωθεί. Έχει κατακτήσει πλέον την αθανασία. Η Οδύσσεια της είχε αίσιο τέλος και δρέπει πια τους γλυκούς καρπούς. Η Ηδονή, είναι ακριβώς αυτοί οι, ηδείς, γλυκοί καρποί. Να πως περιγράφει αυτή τη γλύκα της εσωτερικής κατάκτησης ο Νίκος Καζαντζάκης:

«Πάντα, (ίσο περνώ την αγωνία), μάχομαι
απελπίζομαι και φωνάζω.
Μα όταν πια σιμώνει η ώρα
Να δρέψω τον καρπό της άσκησης,
Γλύκα χύνεται στην καρδιά μου
Σιωπή κι ανάπαυση.
Κι αγάλια, χωρίς προσπάθεια,
Πότε σε όραμα, πότε στον ύπνο
Ή πηγαίνοντας στο δρόμο -κι έχοντας το νου μου αλλού- ;
Δέχομαι τη Λύτρωση».

Πότε έρχεται αυτή η ανάπαυση και λύτρωση; ‘Όταν απαντηθούν όλα τα ερωτήματα και κατακτηθεί η γνώση. Ο Έρωτας ήταν τα ερωτήματα της Ψυχής. Η απάντηση ήταν η ΓΝΩΣΗ της αληθινής της φύσης, δηλαδή η αθανασία και η Θεία Αιωνιότητα.

Το είδαμε εδώ: Ashram